# AP: incassobureaus zetten AI in, ook met data van sociale media

- Rubriek: Beleid
- Gepubliceerd: 2026-11-01T12:00:00+01:00
- URL: https://aiweekblad.nl/artikel/ap-incassobureaus-zetten-ai-in-ook-met-data-van-sociale-media
- Bron: AI Wereld, [Incassobureaus gebruiken AI om mensen sneller te laten betalen](https://aiwereld.nl/nieuws/incassobureaus-gebruiken-ai-om-mensen-sneller-te-laten-betalen)

> De Autoriteit Persoonsgegevens onderzocht 29 incassobureaus die algoritmes en AI gebruiken. Ze ziet een reëel risico op verboden automatische besluiten.

Wie een rekening niet op tijd betaalt, krijgt steeds vaker te maken met een incassobureau dat software laat meebeslissen. De **Autoriteit Persoonsgegevens (AP)** keek bij 29 bureaus hoe ze algoritmes en AI inzetten, en is daar niet gerust op. De toezichthouder waarschuwt voor verkeerde beslissingen en ongelijke behandeling.

## Van adres tot sociale media

De systemen doen grofweg twee dingen. Een deel speurt naar gegevens om een dossier aan te vullen: contactgegevens, bank- en bedrijfsinformatie, en ook wat iemand op sociale media doet. Een ander deel rekent uit hoe groot de kans is dat een vordering binnenkomt, op basis van onder meer betaalgeschiedenis, locatie en kredietscore. Medewerkers gebruiken die score om te bepalen welke dossiers voorrang krijgen en hoe ze iemand benaderen.

Dat informatie online vindbaar is, betekent volgens de AP niet dat een bureau die zomaar mag verzamelen. Onder de AVG moet er een geldige grondslag en een duidelijk doel zijn, mogen alleen gegevens worden gebruikt die echt nodig zijn, en moeten die gegevens kloppen. Een verouderd adres dat het systeem als huidige woonplaats behandelt, vervuilt de hele berekening. De controle moet dus al beginnen bij de invoer, niet pas bij de uitkomst.

## Een handtekening is geen menselijke controle

Het belangrijkste punt van de AP gaat over geautomatiseerde besluiten. Een automatisch verstuurde herinnering is niet verboden. Maar een besluit dat volledig door een systeem wordt genomen en juridische of vergelijkbaar ingrijpende gevolgen heeft, valt onder artikel 22 van de AVG en is in principe niet toegestaan, op een paar uitzonderingen na.

Een medewerker die alleen op 'akkoord' klikt bij wat de software voorstelt, telt daarbij niet als echte menselijke tussenkomst. Die controle moet inhoudelijk iets toevoegen, en tijdsdruk of een systeem dat niemand begrijpt kan dat in de weg zitten. De AP ziet een reële kans dat bureaus verboden automatische besluiten nemen, maar zegt niet hoeveel bureaus de regels daadwerkelijk overtreden.

## Dit kun je zelf doen

Heb je met een incassobureau te maken, dan kun je een **inzageverzoek** doen. Je hebt recht op een overzicht van de persoonsgegevens die het bureau over je heeft, waar die vandaan komen en waarvoor ze worden gebruikt. Dat geldt ook voor beoordelingen of scores over jou. De AP raadt aan het verzoek per brief of e-mail te sturen, zodat je later kunt aantonen wat je hebt gevraagd. Een organisatie moet normaal binnen een maand antwoorden.

- Kloppen gegevens niet, dan kun je om correctie of aanvulling vragen.

- Is er een volledig automatisch besluit met serieuze gevolgen genomen, dan kun je vragen om een beoordeling door een mens.

- Een kopie van het volledige document krijg je niet altijd, maar wel als een overzicht te weinig context geeft om je rechten uit te oefenen.

## Gesprek met de branche in december

De AP bespreekt de aanbevelingen op 2 december met de incassobranche. Dat is toevallig ook de dag waarop in de EU het [verbod op uitkleed-apps](https://aiweekblad.nl/artikel/eu-verbiedt-uitkleed-apps-per-2-december-maar-nederlandse-toezichthouder-kan-nog-niet-handhaven) ingaat, een dossier waarin de AP nog geen bevoegdheid heeft om te handhaven. Bij incasso ligt dat anders: hier gaat het niet om nieuwe AI-regels, maar om privacyregels uit de AVG die al jaren gelden. Wie schulden heeft, is vaak niet in de positie om na te gaan wat een algoritme over hem heeft berekend. Of het gesprek met de branche genoeg is, of dat er later handhaving volgt, laat de AP nog open.

_Met AI geschreven door AIweekblad op basis van [Incassobureaus gebruiken AI om mensen sneller te laten betalen](https://aiwereld.nl/nieuws/incassobureaus-gebruiken-ai-om-mensen-sneller-te-laten-betalen) (AI Wereld). Redactiebeleid: https://aiweekblad.nl/redactiebeleid_