# Arizona omarmde chipfabriek TSMC, maar keert zich tegen datacenters

- Rubriek: Beleid
- Gepubliceerd: 2026-10-29T11:00:04+01:00
- URL: https://aiweekblad.nl/artikel/arizona-omarmde-chipfabriek-tsmc-maar-keert-zich-tegen-datacenters
- Bron: The Verge AI, [AI has come for Arizona’s water](https://www.theverge.com/cs/features/1016650/arizona-water-data-center-tsmc)

> TSMC verbruikt in Arizona dagelijks bijna 18 miljoen liter water zonder veel protest. Nieuwe AI-datacenters stuiten er juist op massaal verzet.

In de woestijn van Arizona is water het schaarste goed dat er is. Toch accepteerden inwoners zonder veel morren dat chipmaker TSMC ten noorden van Phoenix een gigantisch fabriekscomplex neerzette dat elke dag zo'n 4,75 miljoen gallon water gebruikt, omgerekend bijna 18 miljoen liter. Nu techbedrijven er reusachtige datacenters voor AI willen bouwen, slaat de stemming om. Dat blijkt uit een uitgebreide reportage van _The Verge_.

## Banen tegenover beloftes

Het verschil zit volgens de reportage vooral in wat er tegenover het water staat. TSMC bracht ruim 3.500 banen en een complete economie mee: nieuwe winkels en restaurants, een 'Little Taipei' in het noorden van Phoenix en rechtstreekse vluchten naar Taiwan. Het bedrijf zegt in totaal 265 miljard dollar in de staat te investeren. Een groot deel van het water komt bovendien uit gezuiverd afvalwater, en TSMC recyclet volgens onderzoekers van Arizona State University ongeveer 60 tot 65 procent van wat door zijn eerste fabriek stroomt.

De nieuwe datacenters vragen ook veel water, stroom en grond, maar leveren na de bouw weinig vaste banen op. Arizona telt al 172 datacenters, die lange tijd nauwelijks opvielen. De nieuwe generatie is veel groter en komt vaak op landbouw- of woestijngrond. En dat terwijl Arizona binnenkort bijna 30 procent van het water uit de Colorado-rivier kwijtraakt.

## Project Blue: gebouwd ondanks een nee

Het felste conflict speelt bij Tucson. Daar bouwt Beale Infrastructure een datacenter van 600 megawatt op een terrein van ongeveer 117 hectare, bekend als Project Blue. De provincie verkocht de grond na geheime onderhandelingen, waarbij ambtenaren geheimhoudingsverklaringen tekenden. Amazon Web Services zou de huurder worden.

Op een informatieavond kwamen ruim duizend boze inwoners af. De gemeenteraad van Tucson weigerde daarna unaniem om het terrein bij de stad te voegen, wat het project leek te stoppen. Toch ging de bouw door. Beale stapte over op luchtkoeling in plaats van waterkoeling, waarna Amazon volgens berichten afhaakte. Tegenstanders stellen dat luchtkoeling meer stroom vraagt en zo indirect water kost; Beale ontkent dat het totale energiegebruik stijgt. Voor de bouw mag het bedrijf wel twee putten slaan die samen tot zo'n 117 miljoen liter grondwater per jaar oppompen.

Het verzet heeft wel effect gehad. Tucson voerde strenge regels in voor datacenters en andere grootverbruikers van water, en de provincie Pima kondigde in september een bouwstop van 120 dagen af voor nieuwe datacenterprojecten.

## Een bekend patroon, ook in Europa

Arizona staat niet alleen. Eerder deze week bleek uit peilingen dat [een meerderheid van de Texanen tegen nieuwe datacenters is](https://aiweekblad.nl/artikel/texaanse-kiezers-van-links-tot-rechts-keren-zich-tegen-datacenters), en in meerdere swingstaten [zijn ze een verkiezingsthema geworden](https://aiweekblad.nl/artikel/datacenters-worden-verkiezingsthema-in-amerikaanse-swingstaten). Nederland voerde die discussie al eerder en trapte in 2019 op de rem bij nieuwe datacenters, zoals ook het boek Hyperscale beschrijft waarover [wij eerder schreven](https://aiweekblad.nl/artikel/boek-over-datacenters-nederland-remde-al-in-2019-af-de-vs-nu-pas).

De les uit Arizona is dat inwoners niet per se tegen zware industrie zijn. Ze willen zien wat ze terugkrijgen voor hun water en stroom. Een chipfabriek met duizenden banen overtuigt, een grote, stille serverhal met een geheimhoudingsverklaring veel minder.

_Met AI geschreven door AIweekblad op basis van [AI has come for Arizona’s water](https://www.theverge.com/cs/features/1016650/arizona-water-data-center-tsmc) (The Verge AI). Redactiebeleid: https://aiweekblad.nl/redactiebeleid_