# Californische Prop 45 kan datacenters snelle vergunning opleveren

- Rubriek: Beleid
- Gepubliceerd: 2026-11-01T14:00:00+01:00
- URL: https://aiweekblad.nl/artikel/californische-prop-45-kan-datacenters-snelle-vergunning-opleveren
- Bron: The Verge, [Prop 45 in California could be hiding a loophole for data centers](https://www.theverge.com/policy/1023877/prop-45-california-data-centers-energy)

> Californië stemt over Prop 45, die milieutoetsen voor 'essentiële' projecten inkort. Critici vrezen dat AI-datacenters zo inspraak ontlopen.

Kiezers in Californië beslissen bij de verkiezingen van deze week over Proposition 45. Dat voorstel moet bouwprojecten die de staat 'essentieel' noemt sneller door de milieutoets loodsen. Voorstanders denken aan woningen en schone energie. Milieuorganisaties en een deel van de juristen zien een achterdeur: ook datacenters voor AI zouden er gebruik van kunnen maken.

## Kortere termijnen, minder ruimte voor bezwaar

Prop 45 tornt aan de California Environmental Quality Act (CEQA), de wet die overheden verplicht om de milieu- en gezondheidseffecten van projecten te onderzoeken en omwonenden te horen. Het voorstel zet daar harde grenzen op:

- het milieueffectrapport moet binnen 365 dagen klaar zijn;

- rechtszaken moeten binnen 270 dagen zijn afgehandeld;

- het publiek krijgt maximaal 45 dagen voor commentaar, waar de huidige wet juist een minimum stelt;

- alleen federaal erkende inheemse stammen hoeven nog geraadpleegd te worden.

Ook mag een rechter een project niet meer helemaal stilleggen als de overheid de regels niet goed heeft gevolgd. Hij kan alleen nog specifieke onderdelen pauzeren. Voor Fernando Gaytan, advocaat bij de milieuorganisatie Earthjustice, is dat het zwaarste punt. Volgens hem is schade moeilijk terug te draaien als de bouw eenmaal loopt.

## Is een datacenter 'breedband'?

Het voorstel noemt negen soorten projecten die voorrang krijgen, waaronder woningbouw, schone energie en 'breedbandinternet'. Om die laatste categorie draait de discussie. De definitie is ruim geformuleerd, en volgens rechtsgeleerde Richard Frank van UC Davis en advocaat Matthew McKerley kan een datacenter met eigen netwerkinfrastructuur er mogelijk onder vallen. Ze wijzen er ook op dat datacenterbouwers honderdduizenden dollars in de campagne vóór Prop 45 hebben gestoken. Kernenergie en inbelinternet zijn expliciet uitgesloten, datacenters niet.

Voorstanders spreken dat tegen. Lobbyist en advocaat Kurt Oneto schrijft dat een datacenter niet automatisch een breedbandproject wordt omdat het het internet ondersteunt. Opvallend is dat de Californische afdeling van burgerrechtenorganisatie NAACP het voorstel steunt, terwijl de NAACP elders in de VS juist een van de felste tegenstanders van datacenters is. Zo loopt er een [zaak van de NAACP tegen de gasturbines bij een datacenter van xAI](https://aiweekblad.nl/artikel/rechter-naacp-zaak-tegen-gasturbines-van-xai-datacenter-gaat-door).

## Datacenters als verkiezingsthema

De stemming past in een breder patroon. Bij de Amerikaanse midterms zijn de stroom- en waterhonger van AI-datacenters op veel plekken een campagnethema, zoals in de [Senaatsrace in Maine](https://aiweekblad.nl/artikel/verzet-tegen-ai-datacenters-kleurt-beslissende-senaatsrace-in-maine). Of Prop 45 echt een sluiproute voor datacenters wordt, zal pas blijken als het voorstel wordt aangenomen en de eerste projecten zich aanmelden.

Ook in Nederland is de afweging tussen snel bouwen en inspraak bij datacenters een terugkerend debat. De Californische discussie laat zien hoe de definitie van 'essentiële infrastructuur' bepaalt wie straks nog iets te zeggen heeft over een datacenter in de buurt.

_Met AI geschreven door AIweekblad op basis van [Prop 45 in California could be hiding a loophole for data centers](https://www.theverge.com/policy/1023877/prop-45-california-data-centers-energy) (The Verge). Redactiebeleid: https://aiweekblad.nl/redactiebeleid_