# Gemeenten krijgen meer bezwaarbrieven van AI, soms met verzonnen wetten

- Rubriek: Beleid
- Gepubliceerd: 2026-10-20T07:00:00+02:00
- URL: https://aiweekblad.nl/artikel/gemeenten-krijgen-meer-bezwaarbrieven-van-ai-soms-met-verzonnen-wetten
- Bron: AI Wereld, [Burgers gebruiken steeds vaker AI voor bezwaar bij gemeente: ambtenaren krijgen extra werk](https://aiwereld.nl/nieuws/burgers-gebruiken-steeds-vaker-ai-voor-bezwaar-bij-gemeente-ambtenaren-krijgen-extra-werk)

> Acht van twaalf gemeenten in een steekproef van Tweakers zien vaker bezwaarschriften die met AI lijken geschreven. Ze zijn langer en verwijzen soms naar wetten die niet bestaan.

Wie het niet eens is met een besluit van de gemeente, laat de bezwaarbrief steeds vaker door een chatbot schrijven. Gemeenten in Nederland en Vlaanderen merken dat aan lange, juridisch klinkende brieven, waarin soms wetsartikelen of uitspraken staan die helemaal niet bestaan. Dat meldt [AI Wereld](https://aiwereld.nl/nieuws/burgers-gebruiken-steeds-vaker-ai-voor-bezwaar-bij-gemeente-ambtenaren-krijgen-extra-werk) op basis van een steekproef van Tweakers, gepubliceerd op 19 oktober.

## Acht van de twaalf gemeenten zien het gebeuren

Van de twaalf gemeenten die inhoudelijk op de vragen van Tweakers reageerden, herkennen er acht de ontwikkeling. Daaronder zijn Amsterdam, Utrecht, Eindhoven, Groningen en Arnhem. Het beeld is overal ongeveer hetzelfde:

- Bezwaren worden langer en bevatten meer juridische termen en opsommingen.

- Er staan vaker argumenten in die weinig met het besluit zelf te maken hebben.

- Soms verwijst de brief naar regels of rechterlijke uitspraken die niet bestaan.

Groningen zegt dat medewerkers daardoor meer tijd kwijt zijn, omdat ze elk argument apart moeten beoordelen. Het Vlaamse Hasselt ziet hetzelfde.

Een belangrijke kanttekening: geen van de gemeenten houdt bij hoeveel bezwaren met AI zijn geschreven. Het gaat dus om de indruk van ambtenaren, niet om harde cijfers. Ook is onbekend of het totale aantal bezwaren stijgt en of AI-bezwaren vaker of minder vaak gegrond worden verklaard.

## Lagere drempel, maar wel zelf controleren

Voor burgers heeft een chatbot duidelijke voordelen. Hij kan een ingewikkelde brief over je WOZ-waarde, een vergunning of een uitkering in gewone taal uitleggen en helpen je argumenten op een rij te zetten. In Nederland kun je tegen veel overheidsbesluiten zelf bezwaar maken, zonder advocaat en zonder kosten. Meestal heb je daar zes weken voor.

Het risico zit in het blind overnemen van wat de AI schrijft. Een stellig geformuleerde verwijzing naar een wetsartikel maakt je bezwaar niet sterker als dat artikel niet bestaat of niet van toepassing is. Je blijft zelf verantwoordelijk voor wat er in je brief staat. Hetzelfde probleem speelt bij advocaten die door AI verzonnen jurisprudentie in processtukken zetten.

## Vlaamse ombudsdienst geeft een voorbeeldprompt

De Vlaamse Ombudsdienst kiest een opvallende route. In plaats van AI af te raden, publiceerde de dienst op 13 oktober een handleiding met een voorbeeldprompt. Die vraagt de chatbot onder meer om:

- maximaal één A4 te schrijven;

- alleen de informatie van de burger zelf te gebruiken;

- geen nieuwe feiten of juridische verwijzingen te verzinnen;

- aan te geven welke informatie ontbreekt, in plaats van die zelf in te vullen.

Het idee: een korte, feitelijk juiste klacht helpt de behandelaar meer dan tien pagina's indrukwekkend juridisch proza. Die aanpak kun je ook in Nederland gewoon zelf toepassen.

## Ook gemeenten zetten AI in

Aan de andere kant van het loket gebeurt hetzelfde. Amsterdam test AI om hoorzittingen samen te vatten en laat juristen zoeken in een databank met door AI gemaakte samenvattingen van adviezen. Hasselt laat lange bezwaarschriften samenvatten, waarna een ambtenaar de beslissing neemt. Utrecht en Rotterdam onderzoeken de mogelijkheden. Rotterdam zegt vertrouwelijke gegevens alleen met AI te verwerken in een voldoende beveiligde omgeving.

Daarmee ontstaat een situatie waarin een door AI geschreven brief mogelijk door AI wordt samengevat voordat een mens hem leest. Zolang een ambtenaar de uiteindelijke beslissing neemt en die zorgvuldig onderbouwt, blijft de rechtsbescherming overeind. Of AI per saldo vooral extra werk oplevert of meer mensen helpt hun recht te halen, valt zonder cijfers nog niet te zeggen.

_Met AI geschreven door AIweekblad op basis van [Burgers gebruiken steeds vaker AI voor bezwaar bij gemeente: ambtenaren krijgen extra werk](https://aiwereld.nl/nieuws/burgers-gebruiken-steeds-vaker-ai-voor-bezwaar-bij-gemeente-ambtenaren-krijgen-extra-werk) (AI Wereld). Redactiebeleid: https://aiweekblad.nl/redactiebeleid_