# Kritiek op Google: 'AI of geen Search' voor scholen heet afpersing

- Rubriek: Beleid
- Gepubliceerd: 2026-11-04T17:17:22+01:00
- URL: https://aiweekblad.nl/artikel/kritiek-op-google-ai-of-geen-search-voor-scholen-heet-afpersing
- Bron: TechCrunch, [Google faces backlash for plan that would turn off Search for schools that restrict AI](https://techcrunch.com/2026/11/04/google-faces-backlash-for-plan-that-would-turn-off-search-for-schools-that-restrict-ai/)

> Amerikaanse politici vallen Google aan omdat scholen die AI blokkeren ook Search kwijtraken. DuckDuckGo biedt zich meteen aan als alternatief.

Google krijgt stevige kritiek op zijn nieuwe AI-beleid voor het Amerikaanse basis- en middelbaar onderwijs. Dinsdag maakte het bedrijf bekend dat scholen die met Google-software werken zelf moeten kiezen of leerlingen AI-tools mogen gebruiken. Het addertje: wie AI uit laat staan, verliest ook Google Search. [We schreven eerder over die keuze](https://aiweekblad.nl/artikel/google-zet-ai-uit-voor-scholieren-maar-dan-verdwijnt-ook-search). Binnen een dag lag er een politieke storm.

## Van Sanders tot Lina Khan

Google-vicepresident onderwijs Chris Phillips legde tegenover The New York Times uit dat "Search en AI diep met elkaar verweven" zijn. Zet een school AI-tools zoals Gemini niet aan, dan krijgen leerlingen een melding dat zoeken niet beschikbaar is.

Senator Bernie Sanders noemde dat op X "afpersing". Senator Richard Blumenthal vindt dat Google het belangrijker vindt om Gemini de scholen in te duwen dan leerlingen te laten slagen. Lina Khan, voormalig voorzitter van de Amerikaanse mededingingstoezichthouder FTC, ziet het als machtsmisbruik door een monopolist die een onmisbare dienst beheert. New Yorks burgemeester Zohran Mamdani zei dat geen bedrijf de macht zou moeten hebben om te bepalen hoe kinderen les krijgen.

## Waarom Search meetelt als AI

De ophef heeft een concrete achtergrond. Google Search zit tegenwoordig vol AI: samenvattingen bovenaan de resultaten (AI Overviews) en een AI-modus die vragen in gesprekvorm beantwoordt. Docenten zijn bang dat leerlingen daardoor minder zelf uitzoeken. Volgens TechCrunch is overstappen naar een andere zoekmachine voor miljoenen leerlingen met een verplichte Chromebook geen eenvoudige oplossing.

Google houdt vol dat scholen juist méér keuze krijgen. In een reactie op X schrijft het bedrijf dat Gemini, Gemini Notebook en Search standaard uit staan en dat scholen ze los van elkaar kunnen inschakelen. Daarnaast werkt Google aan een functie Guided Learning in Search, die leerlingen stap voor stap door een probleem moet leiden in plaats van direct het antwoord te geven. Wanneer die er is, is niet bekend.

## DuckDuckGo ruikt een kans

Concurrent DuckDuckGo speelde direct in op de onrust. [Volgens TechCrunch](https://techcrunch.com/2026/11/04/duckduckgo-pitches-itself-to-schools-amid-backlash-over-googles-ai-policy/) wees topman Gabriel Weinberg scholen op een handleiding om DuckDuckGo als standaardzoekmachine in te stellen. Het bedrijf is niet tegen AI en heeft zelf een chatbot (Duck.ai), maar laat gebruikers die functies uitzetten. Er is zelfs een aparte versie, noai.duckduckgo.com, waar alle AI-antwoorden en AI-beelden uit staan. Google zou de AI in Search voor scholen ook gewoon kunnen uitschakelen, stelt DuckDuckGo.

## Ook in Nederland een gevoelig punt

Het beleid geldt voor Amerikaanse scholen, maar de discussie raakt ook Nederland, waar veel scholen met Chromebooks en Google Workspace for Education werken. Bovendien nam de Tweede Kamer deze week [een motie aan voor een AI-verbod voor basisschoolleerlingen](https://aiweekblad.nl/artikel/kamer-neemt-motie-aan-voor-ai-verbod-voor-basisschoolleerlingen). Als dat beleid wordt, komen ook Nederlandse scholen voor de vraag te staan wat er dan met een zoekmachine gebeurt waarin AI is ingebouwd. Of Google hier dezelfde koppeling gaat toepassen, heeft het bedrijf niet gezegd.

_Met AI geschreven door AIweekblad op basis van [Google faces backlash for plan that would turn off Search for schools that restrict AI](https://techcrunch.com/2026/11/04/google-faces-backlash-for-plan-that-would-turn-off-search-for-schools-that-restrict-ai/) (TechCrunch). Redactiebeleid: https://aiweekblad.nl/redactiebeleid_