OpenAI zet drie veiligheidsonderzoekers op straat, kort na belofte over externe controle

OpenAI heeft drie eigen veiligheidsonderzoekers ontslagen: Tomek Korbak, Jasmine Wang en Mikita Balesni. Bloomberg bracht het ontslag op 1 oktober naar buiten. Korbak was het technische aanspreekpunt voor METR, een onafhankelijke organisatie die AI-systemen test op onveilig gedrag en die een eerder incident met agents van OpenAI mocht onderzoeken.

Wat OpenAI ze verwijt

Volgens OpenAI hebben de drie het beleid voor het inzien en omgaan met gevoelige bedrijfsinformatie overtreden. Volgens berichtgeving in Amerikaanse media gaat het om vertrouwelijke informatie die met een externe veiligheidsorganisatie zou zijn gedeeld, mogelijk over de opbouw van OpenAI's infrastructuur. Welke organisatie dat was, zegt OpenAI niet. Het bedrijf benadrukt intern dat niemand wordt ontslagen omdat hij zorgen uit, en sprak op 9 oktober op X van een vertrouwensbreuk die verder gaat dan wat de onderzoekers zelf naar buiten brachten. Bewijs daarvoor heeft OpenAI niet openbaar gemaakt.

De onderzoekers ontkennen

In een open brief van 8 oktober aan de veiligheidscommissies van OpenAI ontkennen de drie dat ze buiten de procedures om informatie hebben gedeeld. Korbak zegt dat hij met de externe controleurs werkte in de overtuiging dat dat mocht, in een onderzoek waarvoor de interne regels nog werden opgesteld. Wang stelt dat ze per ongeluk een gevoelige mail opende in een mailbox waartoe ze voor wervingswerk toegang had, en dat zelf meteen meldde. De drie vrezen dat collega's nu bang zijn om zich uit te spreken.

Waarom de timing gevoelig ligt

Eind september sloot OpenAI in het Witte Huis een vrijwillig akkoord, met onder meer de belofte om samen te werken met een onafhankelijke externe controleur. Kort daarna moesten juist de mensen vertrekken die het contact met zulke buitenstaanders onderhielden. Een Amerikaans Congreslid sprak van het ontslaan van klokkenluiders. Andere waarnemers wachten met een oordeel tot duidelijk is wat er precies gedeeld is. Critici pleiten intussen voor wettelijk verplichte onafhankelijke audits en voor een Amerikaanse wet die klokkenluiders bij AI-bedrijven beschermt.

Wat betekent dit voor jou?

Als gebruiker van ChatGPT merk je hier direct niets van. De zaak raakt wel aan een grotere vraag: hoe onafhankelijk is een controle als het bedrijf zelf bepaalt wat de controleur te zien krijgt? In de EU vallen mensen die een overtreding van de AI Act melden sinds 2 augustus 2026 onder de Europese klokkenluidersregels.