Piper getest: gratis voorleesstem op je eigen computer, snel maar met Vlaamse haperingen

Wat we testten

AI-stemmen liggen onder vuur: een podcaster beschuldigt ElevenLabs ervan zijn stem na te bootsen en Netflix haalde een kinderserie weg na kritiek op AI-stemmen. Tegelijk wil je soms gewoon een tekst laten voorlezen zonder hem naar een clouddienst te sturen. Daarom probeerden we Piper, een open-source tekst-naar-spraak-programma dat volledig op je eigen computer draait. De maker omschrijft het als een snelle, lokale tekst-naar-spraak-engine op basis van een neuraal netwerk. Het pakket is gratis en valt onder de GPL-3.0-licentie.

We testten versie 1.8.0 van het Python-pakket piper-tts met de Nederlandstalige stem nl-rdh-medium. Volgens de modelkaart is dat één mannenstem, getraind op een open dataset (CC0) die de makers omschrijven als een Vlaamse stem.

Zo pakten we het aan

• We installeerden Piper met pip install piper-tts in een Linux-testomgeving met 2 processorkernen en zonder grafische kaart.
• De nieuwste stemmen staan op Hugging Face, maar die site was vanuit onze testomgeving niet bereikbaar. We gebruikten daarom de stem nl-rdh-medium uit een oudere release op GitHub (bestand van ongeveer 63 MB).
• We lieten Piper zes zinnen voorlezen met bewuste struikelblokken: een datum, een bedrag, een afkorting (KNMI), Engelse leenwoorden (geüpdatet, ChatGPT, gedownload) en lastige plaatsnamen zoals Schiermonnikoog en 's-Hertogenbosch.
• Wij kunnen het geluid niet zelf beluisteren. Daarom lieten we de spraakherkenner Whisper (model small, ook lokaal) de audio terugschrijven naar tekst. Komt de zin er goed uit, dan is de uitspraak in elk geval verstaanbaar. Gaat het mis, dan kan dat ook aan de spraakherkenner liggen: deze test is dus een indicatie, geen oordeel over hoe natuurlijk de stem klinkt.
• Daarnaast bekeken we welke klanken Piper intern van de tekst maakt, en we maten de snelheid.

Wat er gebeurde

Snelheid: alle zes zinnen samen leverden 24,9 seconden audio op, en daar had Piper 2,2 seconden rekentijd voor nodig (plus 2 seconden om de stem te laden). Dat is ruim tien keer sneller dan afspelen, op een bescheiden processor.

Getallen en afkortingen: Piper zet getallen zelf om in woorden. De zin met "19 oktober 2026" en "22,99 euro" kwam bij de spraakherkenner bijna foutloos terug: "Op 19 oktober 2026 kost een abonnement 22,99 euro premaand." Bij KNMI zagen we in de klankomzetting dat Piper de afkorting netjes letter voor letter uitspreekt (ka, en, em, ie), en ChatGPT wordt "tsjet-gee-pee-tee".

Verstaanbaarheid: van de zes zinnen kwam er één helemaal foutloos terug: "Goedemorgen, vandaag is het maandag en het regent een beetje in Utrecht." Bij de andere zinnen ging het hier en daar mis:

• "De trein naar Amsterdam Centraal vertrekt" werd "De trainer Ansterdant Centraal verteekt".
• "Volgens het KNMI wordt het morgen 14 graden, met kans op onweer" werd "Volgens het Kijne Meer wordt morgen 14 graden met kans op ontweer".
• "geüpdatet en de nieuwe ChatGPT-app gedownload" werd "geuptaat en de nieuwe chat GPT opgedanlaat". In de klankomzetting zagen we dat Piper "gedownload" uitspreekt als iets als "ge-downlo-at".
• "Schiermonnikoog en 's-Hertogenbosch" werd "Schiermonkoog en Certoog en Bos".

Pluspunten en minpunten

• Plus: gratis en open source, geen account nodig, en je tekst verlaat je computer niet.
• Plus: erg snel, ook zonder grafische kaart.
• Plus: zet getallen, bedragen en afkortingen zelf om in uitspreekbare woorden.
• Min: met de geteste stem kwamen Engelse leenwoorden en sommige plaatsnamen niet goed over, en ook een gewone zin over de trein werd verkeerd teruggehoord.
• Min: de geteste stem is Vlaams; wie een Nederlandse uitspraak wil, moet een andere stem zoeken. Die konden wij in deze test niet ophalen.
• Min: wij gebruikten Piper via de opdrachtregel en Python. Een app met knoppen zat niet in het pakket dat we installeerden.

Voor wie is dit?

Piper is interessant als je wat handig bent met de computer en teksten wilt laten voorlezen zonder clouddienst: voor een eigen voorleesscript, een slimme-huisopstelling of om te oefenen met spraak in je eigen projecten. Zoek je een stem die zo natuurlijk klinkt als de betaalde diensten, of wil je gewoon op een knop drukken, dan is dit (nog) niets voor je. Probeer in elk geval een paar stemmen uit voordat je er iets serieus mee doet.