# Startup PSI: AI met Anthropic-model bewees oud quantumvermoeden

- Rubriek: Modellen
- Gepubliceerd: 2026-11-08T18:30:00+01:00
- URL: https://aiweekblad.nl/artikel/startup-psi-ai-met-anthropic-model-bewees-oud-quantumvermoeden
- Bron: AI Wereld, [AI vindt mogelijk bewijs voor decenniaoud quantumcomputing-vermoeden: waarom onafhankelijke toetsing cruciaal blijft](https://aiwereld.nl/nieuws/psi-zegt-dat-ai-systeem-een-18-jaar-oud-vermoeden-uit-de-kwantumcomputing-heeft-bewezen)

> Physical Superintelligence zegt dat zijn AI-systeem een vermoeden uit 2008 over quantumcomputers heeft bewezen. Vakgenoten moeten het nog beoordelen.

Weer een AI-bedrijf dat een wiskundige doorbraak claimt, maar dit keer met een opvallend uitgebreid dossier erbij. De startup Physical Superintelligence (PSI) maakte op 6 november bekend dat zijn interne onderzoekssysteem een bewijs heeft gevonden voor het vermoeden van Aaronson en Ambainis, een open vraag uit de theorie van quantumcomputers die al sinds 2008 openstaat. Het systeem draaide volgens PSI op een niet-openbaar model van Anthropic.

## Waar gaat het vermoeden over?

De vraag is eenvoudig te stellen en moeilijk te beantwoorden: wanneer is een quantumcomputer echt veel sneller dan een gewone computer? Bekende voorbeelden, zoals het algoritme van Shor voor het ontbinden van grote getallen, maken gebruik van een duidelijke wiskundige structuur in het probleem. Computerwetenschappers Scott Aaronson en Andris Ambainis vermoedden dat zo'n enorm voordeel zonder structuur in de invoer niet mogelijk is, althans binnen het wiskundige kader waarin zij keken.

Hun vermoeden gaat over een eigenschap van bepaalde polynomen. Als die klopt, kan een gewone computer het gedrag van een quantumalgoritme op de meeste willekeurige invoer bij benadering nabootsen. Dat zegt niets over de snelheid van echte quantumhardware of over looptijd en energieverbruik, maar wel iets fundamenteels over waar quantumvoordeel vandaan moet komen.

## Wat deed de AI, en wat deden de mensen?

Het is geen verhaal van een chatbot die op eigen houtje een beroemd probleem oploste. PSI-onderzoeker David Turturean bouwde het onderzoekssysteem, koos het probleem, stuurde het proces en beoordeelde het manuscript. Volgens PSI leverde het systeem op de derde dag van een onderzoeksronde een volledig bewijs op en verbeterde het daarna het resultaat nog twee keer. Turturean liet het model ook een eerste versie van het artikel schrijven en neemt zelf de verantwoordelijkheid voor de juistheid. Twee adviseurs van PSI controleerden het bewijs en de formalisering.

### Gecontroleerd door de computer

Het sterkste punt van de claim is dat het bewijs is vastgelegd in Lean, een bewijsassistent die stap voor stap controleert of een conclusie logisch volgt uit de aannames. Dat is belangrijk omdat taalmodellen overtuigend klinkende redeneringen kunnen opschrijven waar een subtiele fout in zit. PSI heeft het artikel, de Lean-code en het verificatiemateriaal openbaar gemaakt, zodat anderen alles kunnen nalopen.

## Nog niet het laatste woord

Toch is voorzichtigheid op zijn plaats. Het bewijs is nog niet door onafhankelijke vakgenoten beoordeeld. Lean controleert de formele stelling, maar wiskundigen moeten nog vaststellen of die stelling het oorspronkelijke probleem goed weergeeft. Ook maakt PSI niet bekend welk Anthropic-model het gebruikte, dus je kunt hieruit niet afleiden dat de Claude-versies die jij kunt gebruiken dit ook kunnen. De eigen infrastructuur en werkwijze van PSI kunnen ook een grote rol hebben gespeeld.

Het probleem lag bovendien niet stil. Onderzoekers van Stanford bewezen in augustus al een belangrijk speciaal geval, en volgens PSI kijken zij nu ook naar het bredere bewijs.

De claim past in een reeks. OpenAI meldde eind oktober [drie doorbraken in wiskunde, informatica en natuurkunde](https://aiweekblad.nl/artikel/openai-claimt-drie-doorbraken-in-wiskunde-informatica-en-natuurkunde), maar kreeg kritiek omdat het zelf koos [wie de bewijzen als eerste mocht zien](https://aiweekblad.nl/artikel/wetenschappers-boos-dat-openai-zelf-kiest-wie-zijn-doorbraken-mag-zien). PSI kiest met het openbaar maken van de Lean-code juist voor de route die startups als [Axiom Math](https://aiweekblad.nl/artikel/axiom-zet-groot-wiskundeboek-om-in-door-de-computer-gecontroleerde-code) bepleiten: laat de computer meekijken voordat je een doorbraak viert.

_Met AI geschreven door AIweekblad op basis van [AI vindt mogelijk bewijs voor decenniaoud quantumcomputing-vermoeden: waarom onafhankelijke toetsing cruciaal blijft](https://aiwereld.nl/nieuws/psi-zegt-dat-ai-systeem-een-18-jaar-oud-vermoeden-uit-de-kwantumcomputing-heeft-bewezen) (AI Wereld). Redactiebeleid: https://aiweekblad.nl/redactiebeleid_