# Studie: met een AI-assistent erbij geven mensen bijna nooit meer toe dat ze iets niet weten

- Rubriek: Veiligheid
- Gepubliceerd: 2026-10-17T06:30:00+02:00
- URL: https://aiweekblad.nl/artikel/studie-met-een-ai-assistent-erbij-geven-mensen-bijna-nooit-meer-toe-dat-ze-iets-niet-weten
- Bron: AI Wereld, [Mensen zeggen bijna nooit meer 'ik weet het niet' door AI](https://aiwereld.nl/nieuws/met-ai-in-de-buurt-zeggen-mensen-bijna-nooit-meer-ik-weet-het-niet)

> In vijf experimenten met ruim 3.100 deelnemers zeiden mensen met toegang tot een chatbot veel minder vaak 'ik weet het niet'. Ze waren zekerder van hun zaak, terwijl ze vaker fout zaten.

Een chatbot in de buurt verandert niet alleen wát mensen antwoorden, maar ook hoe ze met hun eigen twijfel omgaan. Dat blijkt uit een reeks experimenten van de onderzoekers Chiara Marcoccia, Walter Quattrociocchi en Valerio Capraro. Wie een AI-assistent kon raadplegen, koos veel minder vaak voor 'ik weet het niet', ook als de assistent het mis had.

## Zo zag het experiment eruit

In totaal deden 3.132 mensen mee aan vijf proeven. Ze kregen zes lastige vragen over details uit films, zoals de kleur van een voetbaltenue in _Bend It Like Beckham_. Bij elke vraag mochten ze een antwoord geven of aangeven dat ze het niet wisten. Een deel van de groep kon daarbij een AI-assistent gebruiken.

De onderzoekers kozen bewust vragen waarop het gebruikte taalmodel, Step 3.5 Flash van het Chinese StepFun, meestal een fout antwoord gaf. Zo konden ze zien hoe mensen reageren op advies dat overtuigend klinkt, maar niet klopt.

## Twijfel verdwijnt, zekerheid stijgt

- Zonder AI hielden deelnemers in één proef bij 44 procent van de vragen hun antwoord in. Met AI was dat nog maar 3 procent.

- Het aandeel goede antwoorden zakte in de proeven zonder geldprikkel van gemiddeld 27,5 procent naar 9,2 procent.

- Tegelijk steeg de zelfverzekerdheid: op een schaal van 0 tot 100 van gemiddeld 29,6 naar 75,9.

Een geldprikkel hielp een beetje. Toen een fout antwoord tien dollarcent kostte, vroegen deelnemers minder vaak om AI-advies en zeiden ze iets vaker dat ze het niet wisten. Maar het verschil bleef groot: 41 procent onthouding zonder AI tegenover 8 procent met AI.

In de laatste proef verscheen het AI-antwoord automatisch naast de vraag, zoals een AI-samenvatting in een zoekmachine. Daar daalde het aandeel 'weet ik niet' van ongeveer 35 naar ongeveer 1 procent.

## Wat zegt dit wel en niet?

Het gaat om een preprint, dus het onderzoek is nog niet door vakgenoten beoordeeld. De vragen gingen alleen over filmtrivia en waren juist geselecteerd op fouten van het model. De studie laat dus niet zien wat er gebeurt als een assistent meestal wel gelijk heeft, en ook niet of langdurig gebruik je denken blijvend verandert.

Toch is de les bruikbaar voor iedereen die dagelijks met chatbots werkt. Het risico is niet alleen dat je een fout antwoord overneemt, maar dat je je zekerder voelt dan je bent. Zeker nu AI-antwoorden steeds vaker ongevraagd in zoekmachines en tekstverwerkers verschijnen, is het slim om bij onbekende onderwerpen bewust te checken: weet ik dit nu echt, of klinkt het alleen goed?

_Met AI geschreven door AIweekblad op basis van [Mensen zeggen bijna nooit meer 'ik weet het niet' door AI](https://aiwereld.nl/nieuws/met-ai-in-de-buurt-zeggen-mensen-bijna-nooit-meer-ik-weet-het-niet) (AI Wereld). Redactiebeleid: https://aiweekblad.nl/redactiebeleid_