# Wetenschappers boos dat OpenAI zelf kiest wie zijn doorbraken mag zien

- Rubriek: Bedrijven
- Gepubliceerd: 2026-10-27T21:48:58+01:00
- URL: https://aiweekblad.nl/artikel/wetenschappers-boos-dat-openai-zelf-kiest-wie-zijn-doorbraken-mag-zien
- Bron: The Verge AI, [Researchers are getting tired of OpenAI gatekeeping its breakthroughs](https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/1019921/openai-breakthrough-math-computer-science-physics)

> OpenAI laat door hem gekozen experts als eerste naar zijn claims in wiskunde en natuurkunde kijken. Onderzoekers willen dat iedereen meteen toegang krijgt.

Begin deze week claimde OpenAI drie grote wetenschappelijke resultaten, [waaronder een bewijs van het Kakeya-vermoeden](https://aiweekblad.nl/artikel/openai-claimt-drie-doorbraken-in-wiskunde-informatica-en-natuurkunde). Inhoudelijk reageren onderzoekers enthousiast. Over de manier waarop OpenAI de resultaten deelt, zijn ze veel minder te spreken. Dat blijkt uit gesprekken die [The Verge](https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/1019921/openai-breakthrough-math-computer-science-physics) voerde met wiskundigen en natuurkundigen.

## Drie resultaten, drie manieren van delen

OpenAI werkt deze keer met externe experts, door het bedrijf 'shepherds' (herders) genoemd, die per resultaat adviseren hoe het naar buiten komt. Dat leidt tot een lappendeken:

- **Wiskunde:** het door AI gemaakte bewijs dat het Kakeya-vermoeden in alle dimensies zou oplossen, is vrijgegeven. Onderzoekers mogen zelf bepalen hoe ze het gaan doorgronden.

- **Informatica:** een resultaat dat de Exponential Time Hypothesis zou weerleggen, een breed gedeelde aanname dat bepaalde problemen niet wezenlijk sneller op te lossen zijn dan door alles uit te proberen. Hier stelt OpenAI een externe groep samen om het uit te leggen. [TechCrunch](https://techcrunch.com/2026/10/27/frontier-ai-labs-say-their-models-refuted-the-exponential-time-hypothesis-what-does-that-mean/) sprak met de MIT-informaticus die die taak kreeg.

- **Natuurkunde:** een resultaat over kwantumchromodynamica, de theorie van de sterke kernkracht. Dat is nog helemaal niet vrijgegeven; OpenAI laat de keuze over aan een groep experts.

Brown-hoogleraar Brendan Hassett noemt het Kakeya-resultaat tegenover The Verge "goed onderbouwd", al heeft hij de computercontrole in de bewijstaal Lean nog niet nagelopen. Andere experts spreken van "grote doorbraken". Volledig beoordelen kan nog niemand.

## "Ze moeten geen winnaars aanwijzen"

De kritiek richt zich op de selectie. "Het slaat nergens op dat eerst alleen een paar vooraanstaande wetenschappers ernaar mogen kijken", zegt Constantin Kogler van het Institute for Advanced Study. Natuurkundige Andreas Karch (University of Texas) is feller: dat OpenAI de groep zelf kiest, noemt hij "een ramp". De grote AI-labs hebben volgens hem al genoeg macht.

Opvallend is dat OpenAI daarmee ingaat tegen het advies van de Advisory Group on Mathematics and Artificial Intelligence (AGMAI), een groep experts die het bedrijf zelf had beloofd te raadplegen. Die groep waarschuwde een dag voor de aankondiging juist tegen voorrang voor uitverkoren onderzoekers, onder meer vanwege ongelijke toegang en vertraging. Na de aankondiging riep AGMAI OpenAI op om ook de natuurkunde-uitvoer direct te publiceren, omdat de Lean-controle volgens OpenAI zelf al klaar is.

## Een dieper probleem

De ergernis heeft een voorgeschiedenis. Begin oktober overspoelde OpenAI wiskundigen met honderden door AI geschreven preprints, waar het vakgebied nog altijd mee worstelt. Wiskundige Xiaoyu He (Georgia Tech) ziet een probleem dat verder gaat dan de publicatiestrategie: fundamentele vraagstukken worden in hoog tempo opgelost zonder menselijke bijdrage, en de artikelen zijn moeilijk te lezen en te controleren.

Voor de Europese wetenschap is de vraag wie als eerste toegang krijgt niet onbelangrijk. Wie in de selecte groep zit, kan als eerste voortbouwen op de resultaten en erover publiceren. De onderzoekers die The Verge sprak, werken vrijwel allemaal in de VS. Of en hoe Europese wiskundigen bij het natuurkunderesultaat worden betrokken, heeft OpenAI niet gezegd.

_Met AI geschreven door AIweekblad op basis van [Researchers are getting tired of OpenAI gatekeeping its breakthroughs](https://www.theverge.com/ai-artificial-intelligence/1019921/openai-breakthrough-math-computer-science-physics) (The Verge AI). Redactiebeleid: https://aiweekblad.nl/redactiebeleid_