Veel oude videogames zijn niet meer te koop en draaien niet meer op moderne hardware. Volgens een onderzoek van de Video Game History Foundation uit 2023 was 87 procent van de onderzochte oudere Amerikaanse games niet meer commercieel verkrijgbaar. AI geeft liefhebbers nu een nieuw hulpmiddel om die spellen te redden: decompilatie, versneld door AI-agents.
Wat is decompilatie?
Bij decompilatie probeer je uit een kant-en-klaar programma de oorspronkelijke programmeerlogica terug te halen. Dat was altijd monnikenwerk. AI kan het analyseren, het herschrijven van code en het testen flink versnellen. Er lopen inmiddels meerdere projecten, zoals IsaacRecomp voor The Binding of Isaac uit 2011 (oorspronkelijk gemaakt in Adobe Flash), een open versie van Colin McRae Rally 2.0 en FFTARecomp voor Final Fantasy Tactics Advance, dat zo ook op de Steam Deck speelbaar wordt. Sommige projecten bouwen de broncode na, andere vertalen de machinecode direct.
Vijftien AI-agents, drie maanden werk
Hoe ver dat kan gaan, beschreef ontwikkelaar Maurice Heumann op 9 oktober in een blogpost. Hij liet ongeveer drie maanden lang meer dan vijftien AI-agents, via Claude Code en Codex, werken aan een commerciële schietgame. Volgens Heumann bevatte de nagebouwde code uiteindelijk 99 procent van de oorspronkelijke functies, en leverde 83 procent bij het compileren exact dezelfde machinecode op. Hij schat het verbruik op 600 tot 700 miljard tokens.
Het ging niet vanzelf. De agents schreven regelmatig foutieve code, waardoor Heumann een automatisch controlesysteem moest bouwen. Hij publiceert de code niet, dus zijn resultaten zijn niet onafhankelijk te controleren.
Microsoft begint Xbox Labs
Ook grote spelers kijken mee. Microsoft kondigde op 13 oktober Xbox Labs aan, een team dat onderzoekt hoe games minder afhankelijk kunnen worden van specifieke hardware. Xbox-topvrouw Asha Sharma verwees daarbij naar dit soort reconstructieprojecten. Microsoft zegt zorgvuldig met intellectueel eigendom om te willen gaan.
De keerzijde: ook software van anderen ligt open
Dezelfde techniek die een vergeten spel redt, kan een concurrent helpen om commerciële software na te bouwen. Juridisch is dat geen vrijbrief. De Europese richtlijn voor computerprogramma's staat decompilatie alleen onder voorwaarden toe, bijvoorbeeld om programma's met elkaar te laten samenwerken. En de auteursrechten op beelden, muziek en andere onderdelen van een game blijven gewoon gelden.
Wat betekent dit voor jou?
Als gamer kan het betekenen dat klassiekers die je kwijt dacht weer speelbaar worden op je pc of handheld, meestal als je de originele game zelf bezit. Voor softwarebedrijven is het een signaal dat code die alleen in gecompileerde vorm wordt verspreid niet meer vanzelf geheim blijft. In Europa speelt ook de bredere discussie over eigendom van games: het burgerinitiatief Stop Destroying Videogames haalde ruim 1,29 miljoen geldige handtekeningen. De Europese Commissie stelde in juni nog geen nieuwe wetgeving voor, maar wil voor eind 2026 met de sector en consumentenorganisaties in gesprek.
