Lange tijd waren er twee soorten bezoekers op het internet: mensen en bots. Met de opkomst van persoonlijke AI-agents, die namens jou vluchten boeken of producten vergelijken, komt daar een derde soort bij. In een analyse voor haar AI-nieuwsbrief stelt MIT Technology Review dat het web daardoor ingrijpend kan veranderen, en niet per se in het voordeel van mensen.

Een derde soort bezoeker

Agents zijn geen mensen: ze werken op machinesnelheid. Maar het zijn ook geen gewone bots, want ze doen legitieme klusjes in opdracht van één persoon. Dat ze in geen van beide hokjes passen, is precies het probleem. Het tijdschrift noemt een paar cijfers om de schaal te laten zien: Meta's agent Muse werd in de eerste maand 5 miljoen keer gedownload, en het verkeer van agents op het web verdrievoudigde van augustus naar september.

Eerst dicht, straks open

Veel websites reageren nu door agents simpelweg te weren. Dat beschreven we eerder al in ons bericht over sites die AI-agents buiten de deur houden. Amazon blokkeert de agents van Muse en voert een rechtszaak tegen Perplexity om ook diens agents te weren. Amazon voert daarbij aan dat agents het lastiger maken om te zien of advertenties door mensen of door bots worden bekeken.

Toch verwacht het tijdschrift dat die houding niet standhoudt. Het meeste verkeer van agents gaat naar webwinkels, en daar valt geld te verdienen. Shopify geeft agents al hun eigen afrekenroute, buiten de pagina's die voor mensen zijn ontworpen. Wharton-hoogleraar Ethan Mollick voorspelt bovendien dat mensen zich gaan ergeren als hun agent iets niet mag regelen, zoals een terugbetaling aanvragen.

Waar het mis kan gaan

De kern van de analyse is de vraag wat er overblijft voor mensen als websites zich vooral op agents richten. MIT Technology Review schetst een aantal mogelijke gevolgen:

  • Verwaarloosde websites: wie zelf wil rondkijken en vergelijken, krijgt slechtere schermen omdat de aandacht naar agents gaat.
  • Meer controles: je moet steeds vaker bewijzen dat je een mens bent en geen agent.
  • Prijzen per persoon: een product heeft geen vaste prijs meer, maar toont verschillende prijzen aan verschillende agents.
  • Verborgen invloed: je weet niet of het advies van je agent is gekleurd door advertenties of commissies.

Mollick waarschuwt daarnaast dat klantenservices overspoeld kunnen raken als iedereen agents stuurt om te onderhandelen of geld terug te vragen, waardoor ze voor echte mensen onbruikbaar worden.

Wat Europa hiermee kan

Het stuk is een vooruitblik, geen nieuws over een concreet besluit. Maar de vragen die het oproept, raken aan Europese regels. Prijzen die per persoon verschillen en verborgen beïnvloeding door advertenties zijn onderwerpen waar het Europese consumentenrecht en de Digital Services Act al iets over zeggen. Hoe die regels uitpakken als niet jij, maar je agent de klant is, is nog grotendeels onbeantwoord. Ondertussen bouwen ook Nederlandse bedrijven al aan betalingen door agents, zoals Mollie, dat tot 50 miljoen euro aan aandelen klaarzet voor een team dat daaraan werkt.