Het zoeken naar geschikte deelnemers is een van de traagste stappen in medicijnonderzoek. Farmaceut AstraZeneca en techbedrijf Oracle willen dat met AI versnellen. Op 20 oktober tekenden ze een overeenkomst om samen te verkennen hoe gegevens uit de gewone zorg, zoals dossiers, labuitslagen en voorschriften, kunnen helpen om eerder de juiste patiënten te vinden. Het Laatste AI Nieuws zette op een rij wat er wel en niet in staat.
Een intentie, nog geen systeem
Het gaat om een niet-bindende afspraak. Er ligt dus geen contract voor een kant-en-klaar product. AstraZeneca levert de medische en wetenschappelijke kennis, Oracle de zorgdata, cloud, AI en software die artsen gebruiken. Volgens de bedrijven moet de samenwerking drie dingen opleveren: artsen vinden sneller patiënten die aan de eisen van een studie voldoen, bewijs over medicijnen komt sneller binnen en uitkomsten van onderzoek bereiken eerder de spreekkamer.
De eerste aandachtsgebieden zijn kanker, hart- en vaatziekten, nier- en stofwisselingsziekten, longziekten, afweerziekten en zeldzame aandoeningen. Bedragen zijn niet genoemd.
Eerste project: hoge bloeddruk
Concreet wordt het eerst in Abu Dhabi, samen met zorgbedrijf M42. Daar gaat het om mensen bij wie hoge bloeddruk slecht onder controle is: hen opsporen, laten behandelen volgens de richtlijnen en vaker laten meedoen aan studies. Vakblad pharmaphorum meldt dat later projecten in de VS, Europa en het Midden-Oosten volgen. In het persbericht van de bedrijven zelf staan die regio's niet.
Vragen die nog open liggen
Hoe de privacy van patiënten wordt geborgd, blijft vaag. Oracle zegt alleen dat de gegevens veilig zijn en onder het gezag blijven van de zorgaanbieders. Of gegevens gepseudonimiseerd worden, of ze het ziekenhuis verlaten en wie het AI-model te zien krijgt, maken de bedrijven niet bekend. Er zijn ook geen doelen in aantallen patiënten of tijdwinst.
Voor Nederland is dat de kern. Een Europees ziekenhuis kan niet zomaar een AI laten zoeken in patiëntendossiers. De Europese verordening voor gezondheidsdata (EHDS) geldt al sinds maart 2025, maar de regels voor hergebruik van zorgdata gaan grotendeels pas in maart 2029 in. In Nederland moet een nieuwe Gezondheidsdata-autoriteit dan aanvragen voor zulk hergebruik beoordelen. Een project als dit heeft hier dus vooral een lange aanloop.
Zorg en farmacie zijn intussen een groeiend speelveld voor AI-bedrijven. Deze week kocht OpenAI Orchestra Bio om met AI-agents medicijnontwikkeling te ondersteunen, en Amerikaanse onderzoekslabs krijgen gratis toegang tot GPT-Rosalind. Waar die bedrijven op modellen inzetten, draait het bij AstraZeneca en Oracle vooral om toegang tot zorgdata.
