De Amerikaanse wapenactivist Cody Wilson, bekend van het eerste 3D-geprinte vuurwapen in 2013, claimt een nieuwe primeur: een pistool dat volgens hem door kunstmatige intelligentie is ontworpen. Het wapen heet de WASP. Een verslaggever van The Verge was bij een schiettest in Austin, Texas.

Een AI-model dat vragen over wapens beantwoordt

Achter het ontwerp zit volgens Wilson een eigen AI-model dat hij GatGPT noemt. Het is getraind op DEFCAD, de grote online verzameling digitale wapenbestanden die ook door Wilson wordt gerund. Anders dan gewone chatbots heeft dit model geen filters voor vragen over vuurwapens. Wilson zegt dat het hele ontwerp, inclusief de naam, uit een gesprek tussen een medewerker en het model is voortgekomen. Een medewerker vroeg het model een bestaand ontwerp als basis te nemen en daar een nieuwe, werkende variant van te maken. GatGPT is volgens Wilson nu alleen in een beperkte vroege test beschikbaar.

Wilson zegt zelf: "Wat we hebben gemaakt is niet zozeer een AI-wapen, maar een AI die wapens kan maken."

Het wapen werkt maar half

Bij de test ketste het eerste schot. Van de drie pogingen gingen er twee af. Deskundigen die The Verge sprak, zijn niet onder de indruk. Ze wijzen op een vreemd gevormde handgreep, een niet afgemaakte trekkerbeugel en vizieren die niet kunnen werken. Een conservator van het Britse Royal Armouries noemt het "nauwelijks functioneel". Toch gaat het om een wapen dat echte, dodelijke kogels afvuurt en geen serienummer heeft.

Waarom dit zorgen baart

Het grootste punt van kritiek is niet de kwaliteit van dit ene wapen, maar wat het laat zien. Zelf een wapen printen vraagt nu nog technische kennis. Met een AI-model dat het ontwerpwerk overneemt, kan ook een beginner met een paar opdrachten een ontwerp krijgen. De Amerikaanse organisatie Everytown, die strijdt tegen wapengeweld, zegt dat Wilson daar ook op uit is: iedereen een wapen laten maken, ook mensen die bij een achtergrondcheck zouden worden afgewezen.

New York en Californië hebben onlangs wetten aangenomen die makers van 3D-printers verplichten software in te bouwen die wapenonderdelen herkent en het printen tegenhoudt. Een AI-ontwerp dat nieuw is, staat nog in geen enkele database met bekende wapenbestanden. Het is onduidelijk of slimmere herkenningssoftware zulke afwijkende ontwerpen wel betrouwbaar opmerkt.

Wat dit voor jou betekent

In Nederland is het zonder vergunning maken of bezitten van een vuurwapen verboden, ook als het geprint is. Toch laat dit voorbeeld zien waarom de discussie over AI-modellen zonder veiligheidsfilters steeds belangrijker wordt. Het gaat niet meer alleen om tekst of beeld: een ongefilterd model kan ook helpen bij het maken van fysieke, gevaarlijke voorwerpen.