MIT-duo krijgt Pritzker-prijs voor antibiotica gevonden met AI
Regina Barzilay en Jim Collins winnen de Pritzker-prijs voor AI in de wetenschap. Met AI vonden ze nieuwe middelen tegen resistente bacteriën.
De MIT-onderzoekers Regina Barzilay en James Collins hebben de Pritzker Prize for AI in Science Research Excellence 2026 gewonnen. De prijs, in 2024 opgericht door de University of Chicago samen met Caltech, beloont werk dat AI en de natuurwetenschappen samen verder brengt. Barzilay en Collins krijgen hem voor hun werk aan het vinden van nieuwe antibiotica met AI.
Van halicin tot abaucin
Het duo werd bekend in 2020 met een publicatie in het vakblad Cell, samen met toenmalig postdoc Jonathan Stokes. Daarin beschreven ze halicin, volgens MIT het eerste antibioticum dat met kunstmatige intelligentie is ontdekt. De naam verwijst naar computer HAL 9000 uit de film 2001: A Space Odyssey.
Halicin was eigenlijk onderzocht als mogelijk diabetesmiddel. Een deep-learningmodel, getraind op 2.500 moleculen, pikte de stof eruit als kandidaat tegen bacteriën. In het lab bleek halicin resistente bacteriën te doden, zoals Clostridium difficile, Acinetobacter baumannii en de tuberculosebacterie. Een zoektocht die normaal jaren duurt, kostte volgens MIT een paar weken.
In 2023 volgde abaucin, een middel dat juist heel gericht werkt tegen één resistente bacterie, A. baumannii. Die bacterie komt veel voor in ziekenhuizen. Een smal werkend middel heeft als voordeel dat bacteriën er minder snel resistent tegen worden en dat nuttige darmbacteriën worden gespaard.
Nog geen kant-en-klaar medicijn
Belangrijk om te weten: halicin en abaucin zijn kandidaten uit onderzoek, geen medicijnen die je bij de apotheek haalt. Barzilay zegt zelf ook dat het veld nog vroeg is. Met AI kun je volgens haar delen van het proces automatiseren, maar nog niet de hele ontdekking van een geneesmiddel. Daarvoor zijn realistischere AI-modellen van de menselijke biologie nodig. Collins ziet wel een verschuiving: AI wordt niet alleen gebruikt om bestaande stoffen te doorzoeken, maar ook om nieuwe moleculen te ontwerpen.
Waarom dit veld zoveel aandacht krijgt
Antibioticaresistentie is wereldwijd een van de grootste gezondheidsrisico's, en er komen al decennia weinig nieuwe antibiotica bij omdat het onderzoek duur en onvoorspelbaar is. Ook grote techbedrijven storten zich erop: Google DeepMind liet onlangs nog een AI-agent zoeken naar nieuwe antibacteriële eiwitten. De prijs voor Barzilay en Collins laat zien dat dit werk inmiddels als een van de duidelijkste voorbeelden geldt van AI die in de wetenschap iets concreets oplevert.
Bron: Regina Barzilay and Jim Collins win Pritzker Prize for AI and Science Research Excellence for work in AI-enabled antibiotic discovery (MIT News). Met AI geschreven; zie ons redactiebeleid.