Het Allen Institute for AI (Ai2) heeft OlmoEarth v1.3 uitgebracht, een open AI-model dat satellietbeelden samenvat tot compacte 'embeddings'. Belangrijker nog: Ai2 heeft die berekening alvast voor de hele planeet gedaan en deelt de uitkomst gratis, samen met een browsertool waarin je zonder account aan de slag kunt.

Wat het model doet

OlmoEarth leest een jaar aan radar- en satellietbeelden (Sentinel-1, Sentinel-2 en Landsat) en maakt voor elk stukje aarde van 10 bij 10 meter één reeks van 128 getallen. Die getallen vatten samen wat er op die plek te zien is: bos, akker, water of bebouwing. Wie bijvoorbeeld een kaart van gewassen of bosbranden wil maken, hoeft dan geen zwaar model meer te trainen. Een klein classificatiemodel bovenop de embeddings is genoeg, en dat draait op een gewone laptop.

  • Dekking: 2023, 2024 en 2025 wereldwijd, eerdere jaren vanaf 2017 voor een deel van de landen.
  • Prestaties: volgens Ai2 scoort het model het best op 20 van 27 tests, tegen Google's AlphaEarth Foundations en Tessera v2.
  • Openheid: modelgewichten, trainingsdata en code zijn allemaal vrij beschikbaar.
  • Zuiniger: de training kostte 53 procent van de rekentijd van de vorige versie.

Illegale goudmijnen in beeld

Ai2 laat zien wat dat oplevert met een voorbeeld uit Peru. Door de embeddings van verschillende jaren te vergelijken, zie je waar illegale goudwinning bij het natuurreservaat Tambopata oprukte, hoe die na een overheidsactie in 2019 afnam, en dat er op sommige plekken toch weer gegraven wordt. Daar is geen training voor nodig: je vergelijkt simpelweg de getallen per pixel.

In de Embeddings Explorer kun je zelf over de kaart scrollen, tussen jaren wisselen en op een plek klikken om vergelijkbare gebieden te vinden. Ook Nederlandse onderzoekers, gemeenten of natuurorganisaties kunnen er zo mee aan de slag, bijvoorbeeld om veranderingen in landgebruik te volgen. Het past in een bredere trend van open wereldkaarten op basis van satellietdata: deze week bracht Google DeepMind met partners nog een wereldkaart van bostypen uit, met dezelfde resolutie van 10 meter.