Bij ongeveer een op de vijf masterscripties aan Nederlandse universiteiten heeft een chatbot meer tekst geschreven dan de student zelf. Dat concludeert RTL Nieuws na een eigen onderzoek dat op 14 oktober verscheen. Bij zes procent was de scriptie bijna helemaal door AI gemaakt.

Hoe is dit gemeten?

RTL liet honderden recente masterscripties van twaalf universiteiten controleren met Pangram, een programma dat inschat of een tekst door AI is geschreven. Twee afgestudeerden gaven tegenover RTL openlijk toe dat 86 en 90 procent van hun scriptie door ChatGPT en Claude was geschreven. Ze vinden dat normaal: volgens hen doet iedereen het.

Ook het UvA-blad Folia liet een test doen, met vijftig bachelorscripties van de economiefaculteit. Bij 48 daarvan sloeg de detector aan. Tien scripties uit 2021, van voor ChatGPT, bleven schoon. Dat maakt het waarschijnlijker dat de detector echt iets meet.

Minister: dit is fraude

Minister Letschert van Onderwijs noemt het fraude en wil dat universiteiten ingrijpen. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan:

  • Detectoren zijn geen bewijs. De maker van Pangram claimt dat het programma maar één op de tienduizend menselijke teksten ten onrechte als AI aanmerkt. Onafhankelijke onderzoekers vinden hogere foutpercentages, tot enkele procenten.
  • De rechter stelt hoge eisen. De Raad van State oordeelde in augustus dat fraude buiten redelijke twijfel moet vaststaan. Een hoge detectorscore alleen is daarvoor niet genoeg.
  • De regels verschillen. Er zijn geen landelijke afspraken. Opleidingen en faculteiten bepalen zelf wat mag, en de UvA staat AI onder voorwaarden toe.

Terug naar het mondeling

Steeds meer docenten kiezen daarom voor een mondelinge verdediging of meerdere voortgangsgesprekken per scriptie. Zo kan een student laten zien dat hij of zij de stof echt beheerst. Tegelijk klaagt studentenbond LSVb dat studenten soms onterecht als fraudeur worden aangemerkt.

Wat betekent dit?

De scriptie als bewijs van zelfstandig onderzoek en schrijven staat onder druk. Zolang er geen duidelijke landelijke regels zijn, is het voor studenten verstandig om per opleiding na te gaan wat is toegestaan en het eigen AI-gebruik transparant te melden.