Wie een verslag of scriptie inlevert via Brightspace, Canvas of Blackboard, stuurt dat bestand vaak automatisch door naar Turnitin. Het Amerikaanse bedrijf wilde die werkstukken ook gaan gebruiken om AI-tools te ontwikkelen. Dat leidde in het Verenigd Koninkrijk tot zoveel verzet dat Turnitin het plan heeft stilgezet.

Hoe de plagiaatcontrole werkt

Turnitin knipt een ingeleverde tekst in stukjes en vergelijkt die met webpagina's, wetenschappelijke artikelen en eerder ingeleverd werk. De docent krijgt een rapport met het percentage overeenkomende tekst en beoordeelt zelf of er sprake is van plagiaat. Elk werkstuk wordt standaard bewaard als vergelijkingsmateriaal. Volgens Turnitin gaat het inmiddels om ruim 1,8 miljard werkstukken: een enorme verzameling door mensen geschreven tekst, precies waar AI-bedrijven naar zoeken.

Verzet in het Verenigd Koninkrijk

Begin juli 2026 kondigde Turnitin nieuwe voorwaarden aan. Studenten en docenten moesten akkoord gaan met het gebruik van hun werk voor het verbeteren of ontwikkelen van AI-tools en andere producten. Weigeren was in de praktijk geen optie, omdat inleveren via Turnitin verplicht is.

  • De Universiteit van Cambridge weigerde het nieuwe contract te tekenen en werkt tot juli 2027 onder de oude voorwaarden.
  • De Universiteit van Southampton bouwt het gebruik af, verlengt het contract niet na het studiejaar 2026-2027 en stapt over op een andere plagiaatcheck.
  • Studentenbonden in onder meer York, Lancaster, St Andrews en Warwick stelden kritische vragen of riepen op tot een overstap.

Plan uitgesteld tot september 2027

Turnitin heeft de wijziging stilgezet tot september 2027, zodat de voorwaarden samen met de Britse koepel van universitaire IT-diensten opnieuw kunnen worden opgesteld. Het bedrijf zegt dat het met studentwerk geen generatief AI-model traint, dus geen model dat zelf tekst schrijft. Wel bevestigde een woordvoerder dat geanonimiseerde inzendingen gebruikt kunnen worden om de eigen detectietools te verbeteren. De AI-detector van Turnitin is zelf ook een AI-model.

En in Nederland?

Turnitin nam de Nederlandse plagiaatscanner Ephorus over en is sinds 2017-2018 het standaard controlemiddel aan Nederlandse universiteiten, via een licentie van onderwijs-ICT-coöperatie SURF. Onder meer Leiden, de UvA, TU Delft, Tilburg, Radboud en Maastricht werken ermee, net als verschillende hogescholen. Geen van die instellingen heeft aangekondigd te stoppen. Ingeleverd werk van Nederlandse studenten wordt dus nog steeds in de database opgeslagen.

Nederlandse studenten zijn volgens Times Higher Education wel beter beschermd dan Britse, omdat inzendingen uit de EU onder de Europese privacywet AVG vallen. Die beperkt het gebruik tot wat nodig is om de dienst te leveren. Gaan de nieuwe voorwaarden in 2027 toch in, dan moeten SURF en de instellingen kiezen tussen tekenen, onderhandelen of overstappen.

Wat betekent dit voor jou?

Als student kun je zelf niet bepalen of je werk door Turnitin wordt bewaard: dat beslist je onderwijsinstelling. Wil je weten hoe het bij jouw opleiding zit, vraag het dan na bij de examencommissie.

Bijgewerkt op 15 oktober 2026: AI Insider heeft het oorspronkelijke artikel herschreven en onder een nieuwe link geplaatst. Details over verschillende Turnitin-versies en de aanpak van Wageningen University staan daar niet meer in; we hebben dit bericht daarop aangepast.