Sinds 2 augustus 2026 moeten AI-diensten in de Europese Unie hun beelden herkenbaar maken als AI. Maar wat blijft daarvan over als een plaatje wordt doorgestuurd? De Nederlandse nieuwssite AI Insider zocht het uit met een eigen test op 19 oktober. De uitkomst: na één nagebootste screenshot was het label bij alle vier geteste diensten verdwenen.

Hoe werd er getest?

De redactie vroeg ChatGPT, Gemini, Grok en Meta AI om hetzelfde beeld: een vrouw die in de motregen langs een Amsterdamse gracht fietst. Elk origineel ging eerst door de openbare checker van Content Credentials, die het ondertekende label uitleest dat de wet voor ogen heeft. Daarna werden de beelden iets bijgesneden, verkleind en opnieuw opgeslagen. Zo bootste AI Insider na wat er gebeurt bij een screenshot of een doorgestuurde foto. Een echte verzending via WhatsApp is niet getest.

De resultaten per dienst

  • ChatGPT: het origineel had een geldig label met OpenAI als uitgever. Na de bewerking vond geen enkele checker nog iets, ook de eigen controle van OpenAI niet. OpenAI zegt sinds mei naast het label een onzichtbaar watermerk te gebruiken, maar dat werd in dit beeld niet gevonden.
  • Gemini: geldig label van Google, dat na de bewerking weg was. Het onzichtbare watermerk SynthID, dat in de pixels zelf zit, werd door Gemini nog wel herkend.
  • Grok: Grok ondertekent zijn label zelf met een tijdelijk certificaat. De checker gaf daarom al bij het origineel een waarschuwing. Na de bewerking was het label verdwenen, en voor Grok bestaat geen openbare controle.
  • Meta AI: geen ondertekend label, alleen een los veld in de bestandsgegevens dat iedereen kan aanpassen. Het onzichtbare watermerk Content Seal werd door Meta's eigen detector wel teruggevonden, ook na de bewerking.

Bij Meta gaat het om een kleine uitsnede. AI Insider wijst erop dat persbureau Reuters in juli meldde dat Meta's detector meer dan de helft van de beelden miste als ze voor een derde tot de helft werden bijgesneden.

Elke controle ziet maar één merk

Het grootste probleem voor wie zelf een foto wil checken: er is geen controle die alles ziet. De checker van Content Credentials leest alleen het label, Gemini vindt alleen het watermerk van Google, Meta's identificatiepagina alleen dat van Meta, en de controle van OpenAI kijkt alleen naar beelden van OpenAI. Vind je niets, dan bewijst dat dus niet dat een foto echt is. Je moet bovendien weten bij welk bedrijf je moet aankloppen, en dat weet je bij een onbekende foto meestal juist niet.

Wat zegt de wet?

De Europese AI-verordening verplicht AI-diensten om hun beelden ook machineleesbaar te labelen. Diensten die al vóór 2 augustus 2026 bestonden, hebben daarvoor een overgangstermijn tot 2 december 2026. Wie zich er niet aan houdt, riskeert volgens AI Insider een boete tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde omzet. In Nederland moet de Autoriteit Persoonsgegevens het toezicht krijgen, zo staat in een wetsvoorstel van het kabinet. Over wat er met een label gebeurt na een screenshot, zegt de wet niets.

Wat betekent dit voor jou?

Een AI-label is handig zolang je een beeld rechtstreeks van de maker krijgt, maar het is geen bewijs zodra een plaatje een keer is doorgestuurd. Twijfel je over een foto die rondgaat, kijk dan niet alleen naar een label of watermerk, maar ook naar de herkomst: wie plaatste het als eerste, en melden betrouwbare media hetzelfde? AI Insider wil de test herhalen na 2 december, als de overgangstermijn afloopt.