Woensdag 21 oktober haalden DigiD, MijnOverheid, de Tweede Kamer en zelfs het Nationaal Cyber Security Centrum hun websites uit voorzorg offline. De oorzaak: twee kritieke beveiligingslekken in PHP, de programmeertaal waarop onder meer WordPress, Drupal, Joomla en Magento draaien. Achter de ontdekking zit een opvallend AI-verhaal. Volgens OpenAI werd een van de twee lekken gevonden met een van zijn eigen AI-modellen.

Wat is er aan de hand?

Het gaat om de lekken CVE-2026-109618 en CVE-2026-109619. Daarmee kan een aanvaller op afstand eigen code uitvoeren op een server, zonder in te loggen. Volgens de PHP Foundation zijn alle PHP-installaties die webverzoeken afhandelen getroffen, terug tot PHP 5 uit 2004. "Er zijn geen volledige tijdelijke oplossingen, updaten is de enige veilige keuze", schrijft de stichting.

De noodupdates kwamen woensdagmiddag rond 16.00 uur Nederlandse tijd uit. Beheerders moeten naar PHP 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 of 8.2.35. Vanwege de ernst kwamen er volgens Dutch Cowboys ook uitzonderlijke noodpatches voor de oude versies 7.4, 8.0 en 8.1. Cloudflare zag volgens WIRED al aanvallen opduiken voordat de details openbaar waren.

De rol van AI

OpenAI publiceerde dezelfde dag een verslag van Patch the Planet, een programma waarin het bedrijf beveiligingsonderzoekers, makers van opensourcesoftware en incidentteams samenbrengt. Volgens OpenAI vond het beveiligingsbedrijf Calif een van de twee kritieke fouten met het model GPT-5.6 Sol. Het Amerikaanse bedrijf Wiz ontdekte en meldde beide lekken ook, onafhankelijk daarvan.

OpenAI zegt de afgelopen twee maanden een groep van onderzoekers, beveiligers en de PHP-ontwikkelaars te hebben gecoördineerd. De PHP-ontwikkelaars maakten zelf de reparaties. Partijen als Wiz en Cloudflare bereidden intussen beschermingsregels voor. Ook Amerikaanse overheidsdiensten zoals CISA waren erbij betrokken. OpenAI heeft op GitHub een hulpmiddel gezet waarmee beheerders kunnen controleren of hun PHP-versie kwetsbaar is.

Het bedrijf spreekt van een "Defender's Window": AI-modellen vinden zulke fouten nu waarschijnlijk eerder dan aanvallers. Tegelijk verwacht OpenAI dat het aantal van dit soort vondsten de komende maanden sterk stijgt. Om organisaties met weinig beveiligingskennis te helpen, belooft het 1 miljard dollar aan gesubsidieerde toegang tot Daybreak, zijn AI-dienst voor beveiligers. Dat is een toezegging van OpenAI zelf; hoe die uitpakt, moet nog blijken.

Waarom dit verder gaat dan één lek

Het voorval laat beide kanten van AI in de beveiliging zien. Modellen die zelfstandig code doorzoeken, vinden oude fouten in software die al twintig jaar overal draait. Dat is goed nieuws als verdedigers ze eerst vinden. Maar wie de reparatie naast de oude code legt, kan ook snel achterhalen hoe het lek werkt. Precies daarom haalden Nederlandse organisaties hun sites liever even offline. Hostingbedrijf Mijndomein zette zelfs websites van klanten preventief uit.

Eerder meldde SentinelOne dat het met Daybreak malware in uren in plaats van weken kon ontleden. En Microsoft waarschuwde deze week dat AI-agents binnen bedrijven zelf ook een risico vormen.

Heb je een website?

  • Een update van WordPress of een beveiligingsplugin lost dit niet op. Het lek zit in PHP op de server.
  • Vraag je hostingpartij of de PHP-versie al is bijgewerkt naar een van de veilige versies.
  • Draai je nog een oude, niet-ondersteunde PHP-versie? Dan is dit hét moment om te upgraden.