Ouders & Onderwijs, de landelijke organisatie die ouders adviseert over school, verzet zich tegen een algeheel verbod op generatieve AI voor basisschoolleerlingen. Volgens de organisatie moeten kinderen juist leren hoe de technologie werkt en hoe ze er verstandig mee omgaan. Dat lukt volgens haar het best op school, met een leerkracht die meekijkt.

De reactie volgt op de motie die de Tweede Kamer op 3 november aannam. Daarin vraagt een Kamermeerderheid het kabinet om het gebruik van generatieve AI door basisschoolleerlingen te verbieden. Zoals we eerder meldden, geldt er daardoor nog geen verbod: het kabinet moet eerst uitwerken hoe het met de motie omgaat en welke toepassingen eronder vallen.

Zorgen erkend, oplossing niet

Ouders & Onderwijs zegt de zorgen van de Kamer te begrijpen. Die gaan vooral over de vraag of kinderen nog zelf leren denken, lezen en schrijven als een chatbot het werk overneemt. Maar de organisatie wil dat scholen en leerkrachten zelf bepalen wanneer een hulpmiddel het leren ondersteunt en wanneer een leerling een opdracht zonder hulp moet doen.

Een belangrijk argument: als school AI helemaal links laat liggen, maken kinderen er alleen thuis kennis mee. Hoeveel uitleg en begeleiding ze daar krijgen, verschilt sterk per gezin. Een verbod kan die verschillen volgens de organisatie juist vergroten.

Ook leesondersteuning kan geraakt worden

De organisatie waarschuwt verder dat een te breed verbod hulpmiddelen kan raken die weinig met chatbots te maken hebben, zoals software die kinderen met leesproblemen ondersteunt. Ze pleit daarom voor gecontroleerde hulpmiddelen die passen bij de leeftijd en de ondersteuningsbehoefte van leerlingen. Daarnaast wil ze dat scholen ouders duidelijk vertellen welke AI-programma's ze gebruiken, waarvoor, en wat er met de gegevens van leerlingen gebeurt. Ouders kunnen daarover meepraten via de medezeggenschapsraad.

Botst met de nieuwe kerndoelen

De discussie raakt ook aan de nieuwe kerndoelen voor digitale geletterdheid. In de uitwerking van curriculuminstituut SLO staat dat basisschoolleerlingen AI gaan verkennen: toepassingen in hun omgeving herkennen, leren omgaan met een AI-systeem en beschrijven waarom zo'n systeem soms menselijk lijkt. Voor het voortgezet onderwijs gaan de doelen verder, met onder meer het onderzoeken van mogelijkheden en beperkingen. Een strikt verbod in groep 1 tot en met 8 zou dus moeten passen naast lesdoelen die kinderen juist kennis over AI willen bijbrengen.

Dat de Kamer zich zorgen maakt, heeft wel een basis in onderzoek. De OESO beschrijft in haar Digital Education Outlook 2026 dat leerlingen met algemene AI-tools soms betere opdrachten inleveren zonder dat hun kennis evenveel groeit. Bij sommige toepassingen verdwijnt het voordeel zodra leerlingen een toets zonder AI maken. Tegelijk ziet de OESO kansen in hulpmiddelen die speciaal voor onderwijs zijn ontworpen, bijvoorbeeld systemen die een leerling vragen stellen in plaats van meteen het antwoord te geven.

Hoe nu verder

De bal ligt bij het kabinet. Het oorspronkelijke voorstel vraagt om aanpassingen via het Regieplan Digitalisering, maar hoe een eventuele beperking eruitziet en welke programma's eronder vallen, is nog niet bekend. Het kabinet had de motie eerder ontraden, schreven we voor de stemming. Met de reactie van Ouders & Onderwijs heeft de discussie er een stem bij die het verbod niet steunt, maar de zorgen erachter wel deelt.