Wie op de Zweedse regeringskantoren werkt, kan sinds 26 oktober de webversies van ChatGPT en Claude niet meer openen op een werkcomputer. Microsoft Copilot blijft wel toegestaan. Het Regeringskansliet, het apparaat achter de premier en de ministeries, maakte de blokkade bekend nadat de Zweedse radio het nieuws had gebracht.

Geen AI-verbod, wel een contractverbod

Het is minder streng dan het klinkt. De reden die de Zweedse digitaliseringsdirecteur intern gaf: AI-diensten gebruiken zonder overeenkomst met de aanbieder kan gevolgen hebben voor de informatiebeveiliging. Wat dicht gaat, is dus vooral het losse account waarmee een ambtenaar zelf naar chatgpt.com of claude.ai surft.

Een deel van de medewerkers kan via Intric, een platform van een bedrijf uit Stockholm, gewoon doorwerken met de taalmodellen achter ChatGPT en Claude. Intric zegt op servers in Zweden te draaien. Copilot is door het kantoor doorgelicht en mag daarom blijven. Andere Zweedse diensten, zoals de belastingdienst, hadden al een vergelijkbare blokkade.

Hoe zit het in Nederland?

Nederland is op papier minstens zo streng. Sinds het overheidsbrede standpunt over generatieve AI van april 2025 mogen ambtenaren geen AI-diensten gebruiken onder consumentenvoorwaarden, ook niet voor eigen gebruik. Organisaties moesten zich daar eind 2025 aan houden. Het verschil met Stockholm: er is geen landelijke technische blokkade. Het ligt bij de organisaties zelf. De gemeente Eindhoven sloot ChatGPT en vergelijkbare sites in oktober 2025 wel af, nadat bleek dat medewerkers gevoelige documenten hadden geüpload.

De kwestie wordt urgenter nu het kabinet AI wil gebruiken om de rijksdienst kleiner te maken. Wij schreven eerder dat het kabinet bij die krimp op AI rekent, terwijl het concrete plan pas in 2027 volgt. Dat lukt alleen met AI-omgevingen die de overheid zelf heeft ingericht, niet met privé-accounts van individuele ambtenaren.

Ook voor het bedrijfsleven relevant

Buiten de overheid bepaalt je werkgever of je ChatGPT of Claude mag gebruiken. De AVG geldt wel altijd. Zet je klantgegevens in een privé-account van een chatbot, dan kan dat een datalek zijn dat je werkgever moet melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Het Zweedse besluit laat zien waar de grens steeds vaker ligt: niet bij het model zelf, maar bij het contract dat je organisatie met de aanbieder heeft. Twijfel je, vraag dan eerst na of je werkgever een zakelijke overeenkomst heeft voordat je werkinformatie in een chatbot zet.