Na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, waarin kiezers op veel plekken tegen nieuwe datacenters stemden, zoekt de AI-sector naar een verklaring. Chris Lehane, bij OpenAI verantwoordelijk voor wereldwijde publieke zaken, schreef kort na de verkiezingen dat datacenters een bliksemafleider zijn geworden voor bredere onvrede, over betaalbaarheid, de macht van grote bedrijven en het gevoel grip op de toekomst te verliezen. Een verslaggever van MIT Technology Review twijfelt aan die uitleg. Na een paar dagen in Ashburn, Virginia, het grootste datacentercluster ter wereld, concludeert die dat het verzet vooral over elektriciteit gaat.
Twee manieren om aan stroom te komen
Een datacenter kan op het stroomnet aansluiten of zijn eigen stroom opwekken. In Virginia, waar datacenters al jaren op het net worden aangesloten, hebben protesten tot nieuwe regels geleid. Datacenters moeten nieuwe hoogspanningsverbindingen volledig zelf betalen, zodat die kosten niet bij andere stroomgebruikers terechtkomen. Ontwikkelaars houden er bovendien rekening mee dat ze bij piekvraag van het net kunnen worden afgesloten.
De meeste nieuwe AI-datacenters elders in de VS gaan de andere kant op. Ze zijn zo groot dat ze in landelijke gebieden worden gebouwd waar nauwelijks netcapaciteit is. Ze wekken daarom zelf stroom op, meestal met gasturbines, aangevuld met dieselgeneratoren als noodstroom. Een datacenter voor het trainen van AI begint volgens het artikel bij zo'n 300 megawatt; de ideale omvang ligt eerder rond 6.000 megawatt, ongeveer wat de stad Chicago verbruikt.
Eigen centrale, eigen problemen
Zelf stroom opwekken ontlast het net, maar verplaatst het probleem. Gasturbines stoten luchtvervuilende stoffen uit, dieselgeneratoren nog meer. En waar omwonenden bij een nieuwe energiecentrale van een nutsbedrijf traditioneel inspraak hebben, bouwen private bedrijven nu installaties van vergelijkbare omvang. Het artikel herinnert aan het datacenter van Elon Musk in Memphis, waar volgens de Amerikaanse milieutoezichthouder EPA tientallen turbines in strijd met de luchtkwaliteitsregels werden neergezet.
Het speelt ook bij de grootste namen. Anthropic kocht volgens berichtgeving voor 3,4 miljard dollar aan gasturbines, zoals wij eerder meldden in Anthropic koopt voor 3,4 miljard dollar aan gasturbines.
Ook in Europa een bekende discussie
Het betoog sluit aan bij wat in Europa al langer speelt. In Nederland zit het stroomnet in grote delen van het land vol en is de bouw van grote datacenters al jaren een politiek gevoelig onderwerp. Ook in Engeland groeit het verzet, zoals bij het geplande Google-datacenter in Thurrock. In de VS kregen tegenstanders bij de verkiezingen wind in de zeilen; vooral in Texas wordt bouwen nu lastiger.
De kern van het stuk: de sector kan zijn imago oppoetsen, maar de fysieke gevolgen van een enorme stroomvraag verdwijnen daar niet mee. Het is een analyse en geen nieuwsfeit, maar wel een die verklaart waarom het verzet in zo verschillende regio's opduikt.
