Op LinkedIn en X circuleert een kaart met de titel The AI Leaders Map of Europe: twintig AI-bedrijven die het Europese AI-landschap zouden bepalen, elk met een stip bij hun stad. Het Laatste AI Nieuws legde alle twintig namen naast de actuele stand van zaken. De conclusie: de kaart heeft geen datum en geen bron, en een groot deel klopt niet meer.

Een kwart is al verkocht

Vijf van de twintig bedrijven zijn inmiddels in handen van buitenlandse kopers. Bij een paar daarvan, zoals het Finse Silo AI en de Britse chipmaker Graphcore, gebeurde dat al in de zomer van 2024. De lijst achter de kaart is dus minstens twee jaar oud. Het meest wrange voorbeeld is het Portugese vertaalbedrijf Unbabel: na de verkoop bleef de Portugese vennootschap met schulden achter en die is in maart 2026 failliet verklaard.

Daarnaast staan vier bedrijven er maar half goed op:

  • Aleph Alpha uit Heidelberg is nog zelfstandig, maar gaat op in het Canadese Cohere. Die deal wacht nog op goedkeuring van toezichthouders in Canada, Duitsland en de EU.
  • ElevenLabs staat bij Warschau, maar noemt zelf Londen zijn Europese hoofdkantoor.
  • Stability AI staat bij Londen, terwijl het bedrijf zijn zwaartepunt volgens Tech.eu naar de Verenigde Staten heeft verlegd.
  • iGenius in Milaan heet sinds juni 2025 Domyn.

Nederland is meer dan Cradle

Op de kaart staat één Nederlands bedrijf: Cradle uit Amsterdam, dat met AI eiwitten ontwerpt. Volgens de factcheck horen er met dezelfde maatstaf minstens drie bij. Rekenkrachtverhuurder Nebius uit Amsterdam, de Eindhovense AI-chipmaker Axelera AI, die in februari meer dan 250 miljoen dollar ophaalde, en EUCLYD, eveneens uit Eindhoven, dat in september ruim 200 miljoen euro binnenhaalde. Ook ASML speelt een rol, al maakt het zelf geen AI: het is de grootste aandeelhouder van Mistral.

Dat zegt iets over waar Nederland sterk is. Niet in de chatbots die op zulke kaarten de aandacht trekken, maar in de laag eronder: chips, rekenkracht en datacenters. Daar gaan op dit moment juist de grote bedragen naartoe.

Waarom het ertoe doet wie de eigenaar is

Een overname betekent niet dat een dienst verdwijnt. Wel bepaalt vanaf dat moment de nieuwe eigenaar de prijzen, de voorwaarden en waar je gegevens worden opgeslagen. Voor wie bewust voor een Europese aanbieder kiest, bijvoorbeeld om de AVG of om minder afhankelijk te zijn van Amerikaanse techbedrijven, is dat precies het punt. Het patroon dat de kaart onbedoeld laat zien, is dat veelbelovende Europese AI-bedrijven vaak worden opgekocht voordat ze groot zijn. Het Franse Mistral is een van de uitzonderingen die zelfstandig doorgroeit; eerder schreven we over het open model Le Chonk van Mistral.

De praktische les voor wie zo'n kaart voorbij ziet komen: kijk of er een datum en een bron bij staan. Ontbreken die, deel hem dan niet als actueel overzicht.