Een eigen Nederlandse chatbot, gebouwd in Groningen en draaiend op Europese servers: dat is Loes. Softwareontwikkelaar Jantine Doornbos (34) deed het werk tot voor kort in haar eentje, inmiddels heeft het project een app, een investeerder en een team van zeven mensen. Het Laatste AI Nieuws zette op een rij wat Loes kan, wat het kost en waar de grenzen liggen.

Lokaal, open, Europees

De naam is een afkorting: Lokale Open Europese Soevereine AI. Doornbos wil daarmee iets doen aan de afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese AI-diensten, omdat de overheid haar te traag gaat. Loes verscheen deze zomer en is sinds 15 oktober ook als app voor iPhone en Android te downloaden. In september haalde HostYourAI, het bedrijf achter Loes, geld op bij het Benelux-fonds Volta Ventures; het bedrag is niet bekend. Daarmee loopt Loes vooruit op de koers die het kabinet deze week uitzette: in de nieuwe AI-visie staat minder afhankelijkheid van buitenlandse aanbieders centraal.

Loes is geen model dat vanaf nul is getraind. Het is een bestaand open model dat HostYourAI heeft bijgetraind op Nederlands, op toon en op het volgen van instructies. De kennis en het redeneervermogen komen grotendeels uit het onderliggende model. Dat basismodel kan wisselen als er een betere kandidaat verschijnt. De servers staan in een datacenter in Finland.

Een opvallend detail: het model weigerde zichzelf aanvankelijk "zij" te noemen. Doornbos moest duizenden extra voorbeelden toevoegen om dat te corrigeren, wat volgens haar laat zien hoe diep zulke vooroordelen in taalmodellen zitten.

Wat kost het?

  • Gratis: 25 berichten per 5 uur, plus een paar berichten aan het zwaardere Super Loes. Die limiet is eerder al eens aangepast.
  • Loes Pro: 18 euro per maand, met onbeperkt chatten, afbeeldingen maken en snellere modellen.
  • Organisaties: een eigen versie met vaste maandprijs en verwerkersovereenkomst, plus een API met betalen naar gebruik.

Loes belooft dat gesprekken de EU niet verlaten en nooit worden gebruikt om modellen te trainen, ook niet bij Pro of de API.

De kanttekeningen

Doornbos zegt dat Loes 95 procent van de vragen aankan die je aan ChatGPT zou stellen, maar onafhankelijke vergelijkingen die dat onderbouwen zijn er nog niet. Ook de gebruikerscijfers en de belofte dat Loes aan de AVG en de AI-verordening voldoet, komen van het bedrijf zelf.

Daarnaast is "Europees" niet overal even letterlijk. De servers staan in de EU, maar de standaardversie en Super Loes draaien op Chinese open modellen. Wie een volledig Europese basis wil, moet voor de aparte variant Loes EU kiezen. Loes is ook niet de enige: TNO, SURF en het NFI werken aan GPT-NL, en het Franse Mistral is al jaren een Europese speler van formaat.

Voor wie?

Loes is vooral interessant als je je teksten liever niet naar Amerikaanse diensten stuurt, bijvoorbeeld bij het laten uitleggen van een brief van de Belastingdienst of het schrijven van klantmails. Voor zwaar programmeerwerk of lange analyses is er nog geen bewijs dat Loes kan meekomen met de grote namen. Proberen kost niets, maar ook hier geldt: zet er geen wachtwoorden, BSN of medische gegevens in.