In de Verenigde Staten is het verzet tegen datacenters inmiddels een verkiezingsthema. Maar elders in de wereld botsten gemeenschappen al jaren eerder met de serverparken van grote techbedrijven. Dat is de kern van Hyperscale: The Ambition and Excess of Big Tech's Data Empires, het nieuwe boek van de Canadese techcriticus Paris Marx, die ook de podcast Tech Won't Save Us maakt. WIRED sprak hem deze week.
Nederland als vroege remmer
Marx vertelt dat zijn interesse begon bij landen die al vroeg op de rem trapten. Nederland en Singapore kenden volgens hem al sinds 2019 een tijdelijke stop op nieuwe datacenters. In 2022 groeide in Ierland het besef hoeveel stroom de serverparken van het net trokken. Daarnaast noemt hij het Amerikaanse stadje The Dalles in Oregon, waar Google zijn waterverbruik lange tijd geheim probeerde te houden. Toen de cijfers uiteindelijk boven tafel kwamen, bleek het bedrijf 29 procent van het water in de gemeente te gebruiken.
De komst van ChatGPT eind 2022 maakte duidelijk dat er voor generatieve AI nog veel meer datacenters nodig zouden zijn. Gemeenschappen die al last hadden van de bouw, kregen er dus een nieuwe golf bij. In zijn boek reist Marx langs eerdere en huidige protesten: van acties tegen Amerikaanse computers tijdens de Vietnamoorlog tot het verzet in Ierland en Chili. Nieuw-Zeeland gebruikt hij als voorbeeld van een andere aanpak.
Het debat speelt ook hier
Voor Nederlandse lezers is het verhaal herkenbaar. Na de tijdelijke stop van 2019 in Amsterdam en de Haarlemmermeer volgden strengere regels voor nieuwe hyperscale-datacenters, onder meer na de discussie over het Meta-datacenter in Zeewolde. Elders in Europa schuift de weegschaal juist de andere kant op. Zo zwakt Duitsland zijn restwarmte-eis af om meer AI-rekenkracht aan te trekken, en legde een Finse toezichthouder Google stil nadat er voor een nieuw datacenter massaal bomen waren gekapt.
In de VS zelf drukken de serverparken intussen op lucht en energie. Een recent rapport waarschuwde dat de luchtkwaliteit in Texas decennia terug kan vallen als alle geplande datacenters er komen. Marx bespreekt in het interview ook wat er gebeurt als de AI-zeepbel knapt. Het boek verschijnt in het Engels.
