Op het Damrak liepen de AI-aandelen woensdag flink uiteen. De AEX sloot 1,3 procent hoger op 1.136,29 punten, maar de Nederlandse chipbedrijven deden niet mee. ASM International verloor ruim 5 procent, en ook ASML en Besi gingen omlaag. Softwarebedrijf Wolters Kluwer won juist bijna 7 procent, onder meer dankzij cijfers over zijn AI-producten. Dat meldt AI Wereld.

Datacenters als nieuwe onzekerheid

De directe aanleiding ligt in de VS. Bij de tussentijdse verkiezingen van 3 november wonnen de Democraten in staten die belangrijk zijn voor de bouw van AI-datacenters, en kiezers stemden op veel plaatsen tegen nieuwe datacenters. Economen van ING verwachten volgens AI Wereld meer hoorzittingen met AI-topmensen en lokale politici die bouwprojecten proberen te vertragen.

Voor ASML, ASMI en Besi is dat een indirect risico. Zij bouwen zelf geen datacenters, maar leveren machines en apparatuur voor het maken en verpakken van chips. Als datacenterprojecten vertragen, kan dat op termijn de bestellingen in de hele keten raken. Er is op dit moment geen aanwijzing dat klanten al orders hebben geschrapt: het gaat om verwachtingen van beleggers.

Cloudreuzen omhoog, Nvidia omlaag

Op Wall Street was hetzelfde patroon te zien. Microsoft (plus 6,7 procent), Amazon (plus 6,1 procent) en Alphabet (plus 3,2 procent) stegen, terwijl Nvidia ruim 3 procent verloor. Een mogelijke verklaring: wie al veel datacentercapaciteit heeft, kan profiteren als nieuwe bouw lastiger wordt, omdat bestaande capaciteit dan meer waard wordt en de investeringsdruk afneemt. Leveranciers van chips en servers verdienen juist aan blijvende nieuwbouw.

Ook serverbouwer Supermicro, met zijn Europese hoofdkantoor in 's-Hertogenbosch, liet die spanning zien. De kwartaalomzet steeg naar 19,9 miljard dollar, bijna vier keer zoveel als een jaar eerder, maar het aandeel sloot toch 5,7 procent lager.

Wolters Kluwer laat AI-omzet zien

De Nederlandse uitschieter was Wolters Kluwer, dat 6,7 procent steeg naar 91,16 euro. Het bedrijf noemde in zijn negenmaandscijfers concrete aantallen voor zijn AI-toepassingen:

  • ruim 400 accountants- en belastingkantoren hebben een abonnement op de agent-modules van CCH Axcess;
  • het juridische AI-platform Libra verkocht in Europa meer dan 17.000 gebruikerslicenties, verspreid over tien landen;
  • volgens het bedrijf gebruikt meer dan 95 procent van de Amerikaanse zakelijke klanten van UpToDate Enterprise inmiddels de AI-functie UpToDate Expert AI.

De terugkerende omzet uit cloudsoftware groeide autonoom met 15 procent, maar dat is niet allemaal AI: in die categorie zit ook gewone software. De losse licentiecijfers zeggen daarom meer over hoe de AI-producten echt verkopen.

Geen blok meer

De dag past in een reeks onrustige beursdagen. Al aan het begin van de week bleef herstel voor ASML en Besi uit, terwijl chipmaker AMD tegelijk een recordkwartaal dankzij AI-datacenters boekte. Het beeld dat ontstaat: beleggers zien AI niet langer als één groep. Bedrijven die AI verkopen aan eindklanten, zoals Wolters Kluwer, worden anders beoordeeld dan de leveranciers van de infrastructuur, die afhankelijk zijn van het bouwtempo van datacenters. Voor Nederland, met ASML, ASMI en Besi als zwaargewichten op de beurs, maakt dat de Amerikaanse politiek ineens een stuk relevanter.