Google heeft voor het eerst een AI-chip in de ruimte aan het werk. Het prototype van Project Suncatcher, een satelliet met vier Tensor Processing Units (TPU's) aan boord, communiceert met het grondstation en beantwoordt prompts. Dat meldt TechCrunch. Ook The Verge bericht erover, op basis van een blogpost van Google.

De satelliet ging eerder deze maand de ruimte in, samen met meer dan honderd andere ruimtevaartuigen op een Falcon 9-raket van SpaceX. Na ongeveer drie weken waarin de onderdelen één voor één werden getest, stuurden technici deze week de eerste opdracht naar boven. Het vooraf geladen model, Gemma 4 van Google DeepMind, kreeg de vraag een haiku te schrijven over het leven in de ruimte. Volgens een woordvoerder werkt de satelliet zoals bedoeld.

Eén chip tegelijk, twintig minuten per keer

De satelliet wekt maximaal 1 kilowatt aan stroom op. Dat is te weinig om de chips continu te laten draaien: er kan steeds maar één van de vier TPU's aan, en dan ongeveer twintig minuten. Dat maakt de communicatie met de grond extra lastig, want die moet in die korte vensters passen.

Correctie: in een eerdere versie van dit bericht stond dat de satelliet één TPU aan boord heeft. Dat zijn er vier, waarvan er steeds één tegelijk kan werken. TechCrunch heeft zijn artikel op dit punt gecorrigeerd.

Het echte doel is niet poëzie. Google wil weten hoe de chips zich houden bij grote temperatuurschommelingen en in de stralingsomgeving van de ruimte. Straling kan zogeheten bit flips veroorzaken: een opgeslagen waarde in het geheugen klapt om, waardoor data ongemerkt beschadigd raakt. Tests in deeltjesversnellers op aarde wezen erop dat dit voor het draaien van een model (inferentie) weinig uitmaakt en vooral een probleem is bij het trainen van modellen. Nu kan Google dat in het echt nagaan.

Volgende stap in 2027

  • Bevalt de test, dan lanceert Google in 2027 twee satellieten met krachtigere chips en meer stroom.
  • Die moeten ook optische verbindingen tussen satellieten testen, zodat ze samen aan één taak kunnen rekenen.
  • Voor een volwaardig netwerk is Google afhankelijk van Starship, de nog niet volledig herbruikbare superzware raket van SpaceX. Alphabet heeft een flink belang in SpaceX.

Google is niet de enige met plannen voor datacenters in een baan om de aarde. Ook SpaceX, Starcloud en Cowboy Space werken eraan, maar zij richten zich vooral op satellieten die elk afzonderlijk rekenen. Suncatcher is een typisch Google-moonshot: het bedrijf mikt op ruimte-infrastructuur die pas in de jaren dertig rendabel moet zijn.

Waarom de ruimte?

De achtergrond is de enorme honger naar stroom van AI-datacenters op aarde. Op AI Weekblad schreven we deze week over de CO2-uitstoot van Amerikaanse datacenters en over lokaal verzet tegen nieuwe datacenters. Ook in Nederland en de rest van Europa botsen datacenters met een vol stroomnet en schaarse grond. In de ruimte is zonne-energie bijna onbeperkt beschikbaar. Of dat opweegt tegen de lanceerkosten, de straling en de beperkte koeling, moet deze test voor een klein deel duidelijk maken.