Tyler Shultz ontdekte als jonge medewerker dat de bloedtestapparaten van Theranos niet deden wat het bedrijf beloofde. Zijn klokkenluiden hielp het bedrijf van Elizabeth Holmes ten val te brengen. Nu waarschuwt hij voor een herhaling, dit keer in de AI-sector. In een interview met The San Francisco Standard, waarover TechCrunch schrijft, zegt hij dat de huidige AI-golf "a great opportunity to go deceive people" is.

Moeilijk te controleren

Volgens Shultz zit het probleem in de controle vooraf. Bij AI-bedrijven is het voor beleggers lastig om te zien of iets echt nieuw is, of dat een start-up vooral een laagje om een bestaand model heeft gebouwd. Hij noemt dat letterlijk het verschil tussen iets unieks en "a ChatGPT wrapper".

Theranos haalde destijds veel geld op bij rijke particulieren in plaats van bij gespecialiseerde durfinvesteerders. Het bedrijf weigerde wetenschappelijk bewijs te delen, met het argument dat het bedrijfsgeheimen moest beschermen. Toch groeide de waardering tot ongeveer 10 miljard dollar, terwijl de eigen apparaten maar voor een klein deel van de tests werden gebruikt. Shultz vindt dat de tijd voorbij moet zijn dat iemand na een kop koffie van een half uur een ton op zijn rekening krijgt.

Waarom deze waarschuwing nu valt

Het interview komt op een moment dat AI-bedrijven waarderingen krijgen die eerder ondenkbaar waren, vaak zonder ooit winst te hebben gemaakt. Deze week legde Anthropic zijn beursprospectus voor, met een verwachte waardering in de biljoenen dollars. Ook daarin staan forse risico's, zoals AI die zichzelf verbetert (lees ons eerdere bericht). Het verschil met Theranos: Anthropic heeft wel echte producten en omzet, en een prospectus moet aan strenge regels van de Amerikaanse beurswaakhond voldoen. De vraag die Shultz opwerpt, gaat vooral over de vele kleinere AI-start-ups die geld ophalen zonder zo'n openbare toets.

Daarnaast speelt Holmes zelf weer een rol. De documentaire You Can See Everything volgt haar laatste weken voor haar gevangenisstraf van ruim elf jaar. Daarin is te zien dat zij en haar partner werken aan een nieuw diagnostiekbedrijf, Haemanthus, dat volgens berichten ongeveer 20 miljoen dollar heeft opgehaald. Shultz zegt dat hij zich er ongemakkelijk bij voelt en niet weet waar haar "tweede akte" naartoe gaat.

Ook relevant voor Nederlandse investeerders

Ook in Nederland stroomt veel geld naar AI-start-ups, van informele investeerders tot durffondsen. Shultz' punt geldt hier net zo: vraag om bewijs dat de technologie werkt, kijk of een bedrijf eigen techniek heeft of vooral een bestaand model doorverkoopt, en wees extra kritisch als een oprichter details afschermt met een beroep op geheimhouding. Voor gewone spaarders die via een fonds in AI beleggen, is het vooral een herinnering dat een indrukwekkend verhaal nog geen werkend product is.