Wat zeg je op je eigen uitvaart? Het Oostenrijkse bedrijf Lebensstimmen wil dat je die vraag zelf beantwoordt, terwijl je nog leeft. Je vertelt je levensverhaal, AI maakt er een tekst van en die tekst wordt later voorgelezen met een kloon van jouw stem. Het bedrijf uit Graz presenteerde de dienst op 20 oktober in Wenen.

Zo werkt het

De opzet is in een paar stappen samen te vatten:

  • Je vertelt over je leven; AI schrijft daar een rede van. Jij keurt de tekst goed voordat er iets wordt opgenomen.
  • Voor de stem lees je zelf een stuk tekst in: ongeveer een halve minuut voor een korte groet, tot tien minuten voor een uitgebreide rede. Daarmee wordt je stem nagebootst. Wil je dat niet, dan kies je een van negen AI-sprekers.
  • Je kunt kiezen uit een korte groet (maximaal drie minuten), een eigen rede (maximaal een kwartier), een rede door een 'rouwspreker' of een tekst vanuit je familie. Met een foto kan er ook een video-avatar bij.
  • Na je overlijden krijgen je nabestaanden het bestand. De uitvaartondernemer of locatie speelt het af.

Op de site van Lebensstimmen staat het bekende stemkloonbedrijf ElevenLabs als technologiepartner. Kopen kan nog niet: alle pakketten staan op 'binnenkort beschikbaar'. De aangekondigde prijzen lopen van 99 euro voor een audiogroet tot 590 euro voor een rede met video.

Geen stemmen van wie al overleden is

Het interessantste aan de dienst is wat hij niet doet. Lebensstimmen zegt geen stemmen of avatars te maken van mensen die al zijn overleden. Alleen de levende persoon zelf kan toestemming geven. Verder belooft het bedrijf dat een mens elk eindresultaat nakijkt, dat AI-delen als zodanig worden gelabeld en dat gegevens versleuteld in Europa worden opgeslagen en niet worden gebruikt om AI te trainen. Dat zijn beloftes van het bedrijf zelf; controleren kan nog niet, omdat de dienst er nog niet is.

Daarmee onderscheidt Lebensstimmen zich van zogeheten griefbots: chatbots die van berichten en opnames van een overledene een gesprekspartner maken. Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge waarschuwden al in 2024 dat zulke bots nabestaanden ongevraagd kunnen blijven 'achtervolgen'. Een rede die je zelf hebt goedgekeurd en die één keer wordt afgespeeld, is iets anders dan een bot die blijft praten.

Nederlanders zien het (nog) niet zitten

Of er in Nederland vraag naar is, valt te betwijfelen. Volgens een peiling van Ipsos I&O voor verzekeraar a.s.r. gebruikt maar 4 procent van de Nederlanders AI bij het regelen van een uitvaart. Zes op de tien vinden dat AI niet past bij een persoonlijk afscheid. Wel ziet ongeveer een derde praktisch nut, bijvoorbeeld voor een planning of het verzamelen van informatie. Kanttekening: a.s.r. is zelf uitvaartverzekeraar en het volledige rapport is niet openbaar.

Waar je zelf op let

Overweeg je ooit zo'n dienst, vraag dan niet alleen wat er met de uiteindelijke opname gebeurt, maar ook met je stemopname en het stemmodel dat ervan is gemaakt. Kun je die laten wissen, en wat gebeurt er als het bedrijf stopt? In de EU geldt bovendien sinds 2 augustus 2026 dat AI-gegenereerde of gemanipuleerde audio en video als zodanig herkenbaar moeten zijn. Meer over de achtergrond, de peilingen en tips voor je eigen digitale nalatenschap lees je in het uitgebreide stuk van Het Laatste AI Nieuws.